Sağlık turizmi ve ekonomisi üzerine denemeler

dc.contributor.advisorArı, Yakup
dc.contributor.authorTürk, Emrah
dc.date.accessioned2026-01-24T11:50:54Z
dc.date.available2026-01-24T11:50:54Z
dc.date.issued2025
dc.departmentALKÜ, Enstitüler, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Sağlık Turizmi Ana Bilim Dalı
dc.description.abstractBu tez, sağlık turizmi ve ekonomisi arasındaki ilişkinin anlaşılmasına katkı sunmaktadır. Sağlık turizmi ve ekonomisi üzerine denemeler başlıklı tez çalışmamız üç bağımsız aslî araştırmanın bir arada değerlendirildiği üç bölümden meydana gelmektedir. Bölüm 1 ve bölüm 2 bibliyometrik analiz ile sağlık turizmi ve sağlık turizminin alt başlığı olan medikal turizm konularında bilimsel bir haritalama ile tez çalışmasına ışık tutarken, bölüm 3 medikal turizm şirketlerinin pazardaki stratejik davranışlarını incelemek ve oynaklık transferi mekanizmalarını niceliksel bir çerçevede analiz etmektedir. İlk bölüm, çalışmada bibliyometrik verilerde sınırlılığı ortadan kaldırmak adına Web of Science Core Collection (WoS), Scopus ve PubMed veri tabanlarından bibliyografik veriler alınmıştır. Böylelikle yapılan çalışmanın alan yazındaki boşluklar hakkında önemli bilgiler sunacağı ve gelecekteki eğilimlerin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Yüksek kaliteli ve etkili bilimsel makaleleri barındıran Web of Science Core Collection (WoS) (2243), Scopus (830) ve Pubmed (360) veri tabanlarına ait 1990'dan 2023'e kadar ki zaman aralığında sağlık turizmi alanındaki yayınların bibliyometrik analizi yapılmıştır. 1990-2019 yılları arasında WOS'ta sağlık turizmi çalışmalarında 'health', 'tourism', 'health care' ve 'economic growth' öne çıkarken, 2020-2023 döneminde 'health' ve 'impact' kavramları öne çıkmıştır. Scopus verilerine göre ise 1991-2015'te 'tourism' ve 'human', 2016-2023'te 'human', 'adult' ve 'Coronavirus disease 2019' ön plandadır. PubMed verilerine göre 2013-2016 yıllarında 'humans', 'stem cell transplantation', 'communication' gibi kavramlar öne çıkarken, 2017-2022 döneminde 'medical tourism-economics/ethics', 'global health', 'travel', 'transients and migrants' gibi kavramlar öne çıkmıştır. İkinci bölüm, Web of Science Core Collection (WoS) (39) ve Scopus (63) veri tabanlarına ait 2008'den 2024'e kadar ki zaman aralığında medikal turizm şirketleri ve turizm hisseleri alanındaki yayınların bibliyometrik analizi yapılmıştır. Özellikle finansal etkiler, turizm ekonomisi ve sağlık hizmetlerine erişim gibi konular, bu çalışmanın temel odak noktaları arasında yer almıştır. COVID-19 pandemisi gibi küresel krizlerin medikal turizm üzerindeki yansımaları da araştırmalarda dikkate değer bir ağırlık taşıdığı sonucu elde edilmiştir. Son bölüm, medikal turizmde aktif rol oynayan, en büyük ve en likit 8 medikal turizm şirketinin (BDMS, AH, IHH, BH, FH, MMS, RHC, FMC), 02.01.2018 ile 12.12.2024 tarihleri arasındaki oynaklık yayılımı Diebold-Yılmaz bağlantılılık çerçevesi kullanılarak analiz edilmiştir. Böylelikle bu çalışmayla küresel sağlık turizminde aktif rol oynayan ve ülke borsalarında işlem gören ilk sekiz büyük şirketin hisse senedi volatilitesi arasındaki ilişkileri incelenerek dinamik piyasa ilişkilerinin tespiti sağlanmıştır. Medikal turizm endüstrisindeki uzun vadeli oynaklık, şirketleri uzun süre etkileyen sistemik, yapısal ve makroekonomik unsurlar tarafından şekillendiği tespit edilmiştir. İlgili dinamikler, dalgalanmalardan farklı olarak sürdürülebilir eğilimleri, stratejik değişiklikleri ve güçlü karşılıklı bağlılıkları yansıtır. Küresel sağlık krizleri, COVID-19 pandemisinde olduğu gibi, yalnızca kriz anında acil müdahale gereklilikleriyle sınırlı kalmamakta, aynı zamanda krizin etkilerinin uzun vadede hissedilmeye devam ettiği yapısal şoklar meydana getirmektedir. Bu tür krizlerin ekonomi üzerindeki etkileri, Ersan ve çalışma arkadaşlarının 2018 yılında yayımlamış oldukları araştırmayla da ortaya konmuştur. Bu çalışmada, 2007-2008 finansal krizinin turizm sektöründeki hisse senedi fiyatları üzerinde olumsuz etkiler yarattığı ifade edilmiştir (Ersan vd., 2018). Bu çalışma ile sağlık turizmi ve onun bir alt dalı olan medikal turizmin bibliyometrik analizi ile detaylı bir bilimsel haritasını oluşturmak, beraberinde çeşitli krizlere rağmen ayakta kalmayı sürdüren medikal turizm şirketlerinin pazardaki stratejik yaklaşımlarını incelemek ve oynaklık transferi mekanizmalarını niceliksel bir çerçevede analiz ederek alanın geleceğine yönelik araştırmacılara ve politika yapıcılara yol gösterecek öngörüler sunmayı amaçladık. Anahtar Sözcükler: Sağlık Turizmi, Medikal Turizm, Bibliyometrik Analiz, Diebold-Yılmaz Bağlantılılık, TVP-VAR,
dc.description.abstractThis thesis contributes to the understanding of the relationship between health tourism and economics. The thesis, titled Essays on health tourism and economics, will consist of three chapters in which three independent primary researches are evaluated together. Chapter 1 and Chapter 2 sheds light on the thesis with a bibliometric analysis and a scientific mapping of health tourism and medical tourism as a subtopic of health tourism, while Chapter 3 analyzes the strategic behavior of medical tourism companies in the market and the mechanisms of volatility transfer in a quantitative framework. The first chapter, bibliographic data were taken from Web of Science Core Collection (WoS), Scopus and PubMed databases in order to eliminate the limitation in bibliometric data. Thus, it is thought that the study will provide important information about the gaps in the literature and contribute to a better understanding of future trends. A bibliometric analysis of publications in the field of health tourism in the time period from 1990 to 2023 in Web of Science Core Collection (WoS) (2243), Scopus (830) and Pubmed (360) databases, which host high quality and influential scientific articles, was conducted. While 'health', 'tourism', 'health care' and 'economic growth' were prominent in health tourism studies in WOS between 1990-2019, the concepts of 'health' and 'impact' came to the fore in the 2020-2023 period. According to Scopus data, 'tourism' and 'human' are at the forefront in 1991-2015, 'human', 'adult' and 'Coronavirus disease 2019' in 2016-2023. According to PubMed data, while concepts such as 'humans', 'stem cell transplantation' and 'communication' came to the fore in 2013-2016, concepts such as 'medical tourism-economics/ethics', 'global health', 'travel', 'transients and migrants' came to the fore in 2017-2022. The last section analyzes the volatility spillovers of the 8 largest and most liquid medical tourism companies (BDMS, AH, IHH, IHH, BH, FH, MMS, RHC, FMC) between 02.01.2018 and 12.12.2024 using the Diebold-Yılmaz interconnectedness framework. Thus, this study identifies dynamic market relationships by examining the relationship between the stock volatility of the top eight major companies listed on the country stock exchanges that play an active role in global medical tourism. Long-term volatility in the medical tourism industry is shaped by systemic, structural and macroeconomic factors that affect companies over a long period of time. Unlike fluctuations, the dynamics reflect sustainable trends, strategic changes and strong interdependencies. Global health crises, such as the COVID-19 pandemic, have been found to create structural shocks that persist not only during the emergency response period, but also during periods when the effects of the crisis are felt for a long time. With this study, we aimed to create a detailed scientific map of health tourism and its sub-branch, medical tourism, through bibliometric analysis, to examine the strategic approaches of medical tourism companies that have survived despite various crises, and to analyze the volatility transfer mechanisms in a quantitative framework and to offer insights that will guide researchers and policymakers for the future of the field. Keywords: Health Tourism, Medical Tourism, Bibliometric Analysis, Diebold-Yılmaz Linkage, TVP-VAR,
dc.identifier.endpage286
dc.identifier.startpage1
dc.identifier.urihttps://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=Xau5rw3KuCgEuy-FuJQtsCXqMuYaCcB8XpT1KPPF-rKaQphdA1v2CqKSKN_M4uVJ
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12868/2745
dc.identifier.yoktezid956403
dc.language.isotr
dc.publisherAlanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TEZ_20260121
dc.subjectSağlık Eğitimi
dc.subjectHealth Education
dc.subjectSağlık Yönetimi
dc.titleSağlık turizmi ve ekonomisi üzerine denemeler
dc.title.alternativeEssays on health tourism and econonomic
dc.typeDoctoral Thesis

Dosyalar

Koleksiyon