Bir “Ara Çevre” Olarak Yayla Evi: Antalya Gazipaşa Bağlamı

dc.contributor.authorErkovan, Nisa Yılmaz
dc.contributor.authorOzgenel, Lale
dc.date.accessioned2026-01-24T12:00:54Z
dc.date.available2026-01-24T12:00:54Z
dc.date.issued2023
dc.departmentAlanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi
dc.description.abstractİklimsel zorluklar, afet ve topografya gibi olumsuz fiziksel koşullar nedeniyle bir çevrede bir yapı yaparak elde edilen özelleşmiş korunaklı mekân/mekânların daha uygun fiziksel çevrelere taşınması veya yeni bir çevrede yeni bir mekânsal üretim gerçekleşmesi, bir başka deyişle bir “göç” ve “yer değiştirme” söz konusu olabilir. Bu tür bir göç aynı zamanda kültürel bir olgu olarak gelişebilir ve iki değişik bağlam arasında, düzenli veya düzensiz bir zamanlama döngüsünde, bir yer değiştirmeyi de kapsayabilir. Anadolu coğrafyasında iklimin seyri bu tür mekânsal yer değiştirmeleri gerekli kılacak ölçüde değişkendir; zorlayıcı koşullar kentsel ve kırsal bağlam arasında geçirgen bir yaşam sürekliliği getirir. Döngüsel göçün Anadolu’daki mekânsal karşılıklarından bir tanesi “yayla evi” dir. Yılın belirli bir döneminde kullanılan yayla evi doğal çevrenin bir bileşenidir ve bu çevreye ait yapı malzemelerinin kullanılmasıyla iç ve dış çevre arasında gerçekleştirilen bir uyumu temsil eder. Yayla evleri, geleneksel ve kırsal mimarlık kültüründe olduğu gibi beden ve hareketlerinin yapıma ölçek olarak kılavuzluk ettiği strüktürlerdir. Bu çalışma yayla evlerini, doğal çevre-bağlam, mekân ve bedenin karşılıklı etkileşimi çerçevesinde ele almakta, “mekânsal strüktür”, “ara çevre” ve “yer” kavramları üzerinden anlamlandırmaktadır. Bu bağlamda yayla evinin, yapısal eylemin çevresel boşluğu mekânsal bir strüktüre dönüştürerek yarattığı bir ara çevre olduğunu Antalya’nın Gazipaşa ilçesindeki örnekler kapsamında tartışmaktadır. Araştırma, Gazipaşa’nın Belbaşı, Maha, Çayıryakası, Buzvadi Yaylası, Yunt, Cimbiti ve Örüceoluk yaylalarında 2021-2002 yıllarında yapılan arazi çalışmasını esas almaktadır.
dc.identifier.doi10.13114/MJH.2023.608
dc.identifier.endpage328
dc.identifier.issn2146-4812
dc.identifier.issn2148-144X
dc.identifier.issue0
dc.identifier.startpage311
dc.identifier.trdizinid1186774
dc.identifier.urihttps://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/1186774
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.13114/MJH.2023.608
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12868/3819
dc.identifier.volume13
dc.indekslendigikaynakTR-Dizin
dc.language.isotr
dc.relation.ispartofAkdeniz İnsani Bilimler Dergisi
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TR-Dizin_20260121
dc.subjectKırsal Mimari
dc.subjectYer
dc.subjectGazipaşa
dc.subjectYayla Evleri
dc.subjectMekânsal Strüktür
dc.subjectAra Çevre
dc.titleBir “Ara Çevre” Olarak Yayla Evi: Antalya Gazipaşa Bağlamı
dc.typeArticle

Dosyalar