Ergenlerde akran zorbalığının öz şefkat ve prososyal davranış açısından yordanması
[ X ]
Tarih
2025
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/closedAccess
Özet
Bu araştırmanın amacı, ergen bireylerde akran zorbalığı davranışlarının öz şefkat ve prososyal davranış düzeyleriyle olan ilişkisini incelemek ve bu psikososyal değişkenlerin zorbalık ve mağduriyet üzerindeki yordayıcı etkisini belirlemektir. Çalışma, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Denizli ili Merkezefendi ilçesindeki resmi ve özel liselerde öğrenim gören 455 ergen birey ile yürütülmüştür. Araştırmada, Öz-Şefkat Ölçeği Kısa Formu, Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği Ergen Formu ve Ergen Prososyallik Ölçeği kullanılmış; veriler SPSS 25 programı ile analiz edilmiştir. Analizler sonucunda, öz şefkat ile akran zorbalığı ve mağduriyet arasında negatif yönde; prososyal davranış ile zorbalık arasında ise yine negatif yönde anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Bununla birlikte, öz şefkatin hem zorbalık hem de mağduriyet düzeylerini anlamlı biçimde yordadığı; prososyal davranışların ise yalnızca zorbalık üzerinde anlamlı bir yordayıcı olduğu bulunmuştur. Demografik değişkenlere göre yapılan analizlerde ise cinsiyet, sınıf düzeyi, ebeveyn tutumu, aile gelir düzeyi ve akademik başarı algısının bazı değişkenler üzerinde anlamlı farklılıklar yarattığı tespit edilmiştir. Özellikle demokratik ebeveyn tutumunun, düşük zorbalık ve mağduriyet düzeyleriyle ilişkili olduğu belirlenmiştir. Araştırma bulguları, ergenlik döneminde yaşanan zorbalık ve mağduriyet yaşantılarının yalnızca bireysel psikolojik özelliklerle değil, aynı zamanda bağlamsal ve sosyal faktörlerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir. Bu çalışma, literatürde sınırlı sayıda yer alan öz şefkat ve prososyal davranışın birlikte ele alındığı modellerden biri olması açısından önem arz etmekte; ergenlere yönelik önleyici ruh sağlığı çalışmalarına katkı sağlayabilecek nitelikte özgün bulgular sunmaktadır.
The aim of this study is to examine the predictive role of self-compassion and prosocial behavior on peer bullying behaviors among adolescents, and to investigate the relationship between these psychosocial variables and both bullying and victimization. The study was conducted with 455 adolescents enrolled in public and private high schools in the Merkezefendi district of Denizli province during the 2024–2025 academic year. Data were collected using the Self-Compassion Scale–Short Form, Peer Bullying Identification Scale (Adolescent Form), and Adolescent Prosociality Scale, and were analyzed using SPSS 25 software. The results revealed significant negative correlations between self-compassion and both bullying and victimization, as well as between prosocial behavior and bullying. Furthermore, self-compassion significantly predicted both bullying and victimization levels, while prosocial behavior was a significant predictor of bullying only. Demographic analyses showed that gender, grade level, perceived parental attitudes, family income level, and perceived academic success created significant differences in certain variables. Notably, adolescents perceiving their parents as democratic demonstrated lower levels of bullying and victimization. These findings emphasize the importance of evaluating bullying and victimization experiences during adolescence not solely through individual psychological traits, but also within a broader contextual and social framework. This study contributes to the limited literature that simultaneously addresses self-compassion and prosocial behavior, and offers valuable insights for preventive mental health interventions targeting adolescents.
The aim of this study is to examine the predictive role of self-compassion and prosocial behavior on peer bullying behaviors among adolescents, and to investigate the relationship between these psychosocial variables and both bullying and victimization. The study was conducted with 455 adolescents enrolled in public and private high schools in the Merkezefendi district of Denizli province during the 2024–2025 academic year. Data were collected using the Self-Compassion Scale–Short Form, Peer Bullying Identification Scale (Adolescent Form), and Adolescent Prosociality Scale, and were analyzed using SPSS 25 software. The results revealed significant negative correlations between self-compassion and both bullying and victimization, as well as between prosocial behavior and bullying. Furthermore, self-compassion significantly predicted both bullying and victimization levels, while prosocial behavior was a significant predictor of bullying only. Demographic analyses showed that gender, grade level, perceived parental attitudes, family income level, and perceived academic success created significant differences in certain variables. Notably, adolescents perceiving their parents as democratic demonstrated lower levels of bullying and victimization. These findings emphasize the importance of evaluating bullying and victimization experiences during adolescence not solely through individual psychological traits, but also within a broader contextual and social framework. This study contributes to the limited literature that simultaneously addresses self-compassion and prosocial behavior, and offers valuable insights for preventive mental health interventions targeting adolescents.
Açıklama
17.01.2026 tarihine kadar kullanımı yazar tarafından kısıtlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Eğitim ve Öğretim, Education and Training, Psikoloji
