Gazipaşa ilçesi inceağrı deresi havzasının hidrodinamik modeli ve taşkın risk haritalarının çıkarılması
Yükleniyor...
Dosyalar
Tarih
2025
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Bu tez çalışmasında, Antalya ili Gazipaşa ilçesinde yer alan İnceağrı deresi Havzası'nın taşkın riski, hidrodinamik modelleme yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Havzanın dik eğimli topografik yapısı, plansız kentleşme baskısı ve iklim değişikliğinin tetiklediği ani ve şiddetli yağışlar, bölgedeki taşkın tehlikesini artırmaktadır. Çalışmanın temel amacı, farklı tekerrür periyotlarına sahip olası taşkın senaryolarını modelleyerek su yayılım alanlarını ve derinliklerini belirlemek, bu sayede etkin bir afet yönetimi ve mekânsal planlama için bilimsel bir altlık oluşturmaktır. Metodoloji kapsamında, MIKE Zero yazılım paketi kullanılarak havzanın hidrodinamik modeli kurulmuştur. Modelin ana girdilerini Harita Genel Komutanlığı'ndan temin edilen yüksek çözünürlüklü Sayısal Yükseklik Modeli (DEM) ve Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nden alınan yağış verileri oluşturmuştur. Yağış verileriyle yapılan tekerrür analizi sonucunda 2, 5, 10, 25, 50, 100, 200 ve 500 yıllık taşkın hidrografları elde edilmiştir. Bu hidrograflar, modelde sınır koşulu olarak kullanılarak her bir senaryo için taşkın simülasyonları gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda, tüm tekerrür periyotları için detaylı taşkın tehlike haritaları üretilmiştir. Bulgular, düşük tekerrürlü taşkınların dere yatağı çevresindeki tarım arazilerini etkilerken, özellikle 100 yıl ve üzeri tekerrürlü taşkınların yerleşim alanlarını, kritik altyapıyı ve Selinus Antik Kenti gibi kültürel miras alanlarını ciddi şekilde tehdit ettiğini göstermiştir. Bu haritalar, Gazipaşa ilçesinin gelecekteki taşkınlara karşı direncini artırmak amacıyla yapısal (dere ıslahı, köprü iyileştirmeleri) ve yapısal olmayan (erken uyarı sistemleri, imar planlaması) önlemlerin geliştirilmesi için stratejik bir karar destek aracı niteliğindedir.
In this thesis study, the flood risk of the İnceağrı Stream Basin, located in the Gazipaşa district of Antalya province, was analyzed using hydrodynamic modeling methods. The basin's steep topography, pressure from unplanned urbanization, and intense, sudden rainfall triggered by climate change increase the flood hazard in the region. The primary objective of this study is to model potential flood scenarios for various return periods to determine flood inundation areas and depths, thereby creating a scientific basis for effective disaster management and spatial planning. Within the scope of the methodology, a hydrodynamic model of the basin was established using the MIKE Zero software package. The main inputs for the model consisted of a high-resolution Digital Elevation Model (DEM) obtained from the General Command of Mapping and rainfall data acquired from the General Directorate of Meteorology. As a result of the frequency analysis performed on the rainfall data, flood hydrographs for 2, 5, 10, 25, 50, 100, 200, and 500-year return periods were generated. These hydrographs were used as boundary conditions in the model to perform flood simulations for each scenario. The study produced detailed flood hazard maps for all return periods. The findings indicate that while low-return-period floods primarily affect agricultural lands surrounding the stream bed, floods with a return period of 100 years and over pose a serious threat to residential areas, critical infrastructure, and cultural heritage sites such as the Ancient City of Selinus. These maps serve as a strategic decision support tool for developing structural (stream rehabilitation, bridge improvements) and non-structural (early warning systems, zoning plans) measures to enhance the resilience of the Gazipaşa district against future floods.
In this thesis study, the flood risk of the İnceağrı Stream Basin, located in the Gazipaşa district of Antalya province, was analyzed using hydrodynamic modeling methods. The basin's steep topography, pressure from unplanned urbanization, and intense, sudden rainfall triggered by climate change increase the flood hazard in the region. The primary objective of this study is to model potential flood scenarios for various return periods to determine flood inundation areas and depths, thereby creating a scientific basis for effective disaster management and spatial planning. Within the scope of the methodology, a hydrodynamic model of the basin was established using the MIKE Zero software package. The main inputs for the model consisted of a high-resolution Digital Elevation Model (DEM) obtained from the General Command of Mapping and rainfall data acquired from the General Directorate of Meteorology. As a result of the frequency analysis performed on the rainfall data, flood hydrographs for 2, 5, 10, 25, 50, 100, 200, and 500-year return periods were generated. These hydrographs were used as boundary conditions in the model to perform flood simulations for each scenario. The study produced detailed flood hazard maps for all return periods. The findings indicate that while low-return-period floods primarily affect agricultural lands surrounding the stream bed, floods with a return period of 100 years and over pose a serious threat to residential areas, critical infrastructure, and cultural heritage sites such as the Ancient City of Selinus. These maps serve as a strategic decision support tool for developing structural (stream rehabilitation, bridge improvements) and non-structural (early warning systems, zoning plans) measures to enhance the resilience of the Gazipaşa district against future floods.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
İnşaat Mühendisliği, Civil Engineering
