ANAYASA MAHKEMESİ’NİN 5015 SAYILI KANUNA İLİŞKİN İPTAL KARARININ İNCELENMESİ VE VERGİ HUKUKU BAĞLAMINDA ÇIKARIMLAR

dc.contributor.authorKeskin, Esra
dc.date.accessioned2026-01-24T12:01:11Z
dc.date.available2026-01-24T12:01:11Z
dc.date.issued2025
dc.departmentAlanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi
dc.description.abstractAnayasa Mahkemesi, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu’nun 20’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan ve vergi suçları kapsamında başlatılan vergi incelemesine yönelik tesisler için inceleme sonuçlanıncaya kadar başka kişilere de lisans verilmeyeceğine yönelik getirilen kuralı, özel teşebbüs kurma özgürlüğüne karşı orantısız bir müdahale içerdiği gerekçesiyle iptal etmiştir. Ekonomik hak ve özgürlükler bağlamında kişilere dilediği alanda serbestçe ticari faaliyet yapmayı öngören ve devlete bunun sağlanması için gereken tedbirleri alma sorumluluğu yükleyen özel teşebbüs özgürlüğü, vergilemenin mülkiyet hakkına karşı yönelen doğrudan bir müdahale olması gerekçesiyle vergi hukuku açısından da oldukça önemlidir. Nitekim vergi hukuku ve özel teşebbüs kurma özgürlüğü ilişkisi üzerine yapılacak değerlendirmelerde “ölçülülük ilkesi”, söz konusu özgürlüğün Anayasal güvence altına alınması bakımından ön plana çıkmaktadır. Bu çalışma, Anayasa Mahkemesi’nin 2024 yılında vermiş olduğu iptal kararı ışığında; kanun koyucu tarafından tanınan idarî tedbir/yaptırım tesis etmeye yönelik kuralların ölçülülük ilkesine uygun olmadığı durumda, bunların kişilerin ekonomik hak ve özgürlüklerini ne şekilde ihlal edilebileceğini gözler önüne sermektedir. Çalışmanın sonucunda, vergi suçlarıyla mücadele etmek ve devletin vergi geliri kaybını önlemek gibi meşru amaçlar çerçevesinde, üçüncü kişilerin özel teşebbüs kurma özgürlüğüne yönelik müdahalelerin ölçüsü ve yerindeliği tartışılmış ve vergi hukuku bağlamında kanun koyucunun bu ve buna benzer müdahaleler içeren konular özelinde dikkat etmesi gereken hususlara yönelik tespitler ve önerilere yer verilmiştir.
dc.identifier.doi10.21492/inuhfd.1651941
dc.identifier.endpage261
dc.identifier.issn2146-1082
dc.identifier.issn2667-5714
dc.identifier.issue1
dc.identifier.startpage248
dc.identifier.trdizinid1324647
dc.identifier.urihttps://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/1324647
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.21492/inuhfd.1651941
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12868/4088
dc.identifier.volume16
dc.indekslendigikaynakTR-Dizin
dc.language.isotr
dc.relation.ispartofİnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TR-Dizin_20260121
dc.subjectÖlçülülük İlkesi
dc.subjectÖzel Teşebbüs Kurma Özgürlüğü
dc.subjectÖze Dokunma Yasağı
dc.subjectVergi İncelemeleri
dc.subjectVergi Suç ve Cezaları.
dc.titleANAYASA MAHKEMESİ’NİN 5015 SAYILI KANUNA İLİŞKİN İPTAL KARARININ İNCELENMESİ VE VERGİ HUKUKU BAĞLAMINDA ÇIKARIMLAR
dc.typeArticle

Dosyalar