Hemodiyaliz hastalarında nutrisyon ve inflamasyon durumunun kardiyovasküler sonlanımlar ve mortalite ile ilişkisi

[ X ]

Tarih

2025

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Hemodiyaliz (HD), son dönem böbrek hastalığı (SDBH) tanısı alan hastalarda en sık uygulanan renal replasman tedavi yöntemidir. Hemodiyaliz hastalarında kardiyovasküler risk ve buna bağlı mortalitenin, malnutrisyon ve inflamasyon ile ilişkili olduğu bilinmektedir. Ancak, pratikte bu durumu değerlendirmek için kullanılan C-reaktif protein (CRP), albümin ve lökosit gibi inflamasyon ve malnutrisyon parametrelerinin, hastaların nutrisyonel ve inflamatuar durumlarının tespitinde yeterli olmadığı düşünülmektedir.Bu çalışmanın amacı, hemodiyaliz hastalarının laboratuvar verilerine dayanarak hesaplanan Controlling Nutritional Status (CONUT) skoru, Prognostik Nutrisyon İndeksi (PNI), Nutrisyonel Risk İndeksi (NRI), Sistemik İmmün-İnflamasyon İndeksi (Sİİ), Monosit/Lenfosit Oranı (MLR) ve Nötrofil/Lenfosit Oranı (NLR) değerlerinin, HD hastalarında kardiyovasküler sonlanımlar ve mortalite ile ilişkisini ortaya koymaktır. Bu çalışma, Alanya Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Başkent Üniversitesi Alanya Uygulama ve Araştırma Hastanesi ve Özel Alanya Can Diyaliz Merkezi'nde 1 Ocak 2023 ile 1 Ocak 2024 tarihleri arasında en az üç ay süreyle hemodiyaliz tedavisi görmüş, 18 yaşından büyük hastalar üzerinde retrospektif olarak gerçekleştirilmiştir. Hastalara ait hekim notları, laboratuvar sonuçları, tıbbi görüntüleme kayıtları, hemodiyaliz verileri ve patoloji raporları, ilgili hastanelerin otomasyon sistemleri aracılığıyla elde edilmiştir.2023 yılı Ocak ayına ait laboratuvar verilerinden hesaplanan hastaların parametreleri A olarak, 2024 yılı Ocak ayına ait verilerden ya da çalışma süresi içerisinde vefat eden hastalar için vefat tarihinden önceki son verilerinden hesaplanan parametreleri B olarak ifade edilmiştir. Controlling nutritional status skoru, prognostik nutrisyon indeksi, nutrisyonel risk indeksi nötrofil/lenfosit oranı, monosit/lenfosit oranı, sistemik immün-inflamasyon indeksi ile hastaların mortalite ve kardiyovasküler sonlanımları arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Çalışmamız, yaşları 22 ile 88 arasında olan, 96'sı (%39,3) kadın ve 148'i (%60,7) erkek olmak üzere toplam 244 olgu ile yapılmıştır. Hastalar, yaşayanlar, vefat edenler, yeni gelişen kardiyovasküler sonlanımı olanlar ve yeni gelişen kardiyovasküler sonlanımı olmayanlar olarak gruplara ayrılmıştır. Hastaların 31'i (%12,7) vefat ederken, 213'ü (%87,3) yaşamaktaydı. Hastaların 22'sinde yeni kardiyovasküler olay gelişmiş, 222'sinde ise yeni gelişen kardiyovasküler olay saptanmamıştır. MLR yüksek olanlarda mortalite oranı düşük olanlara göre daha yüksek bulunmuştur. Mortalite riski açısından cutoff noktası ?0,36 VI olarak belirlenmiştir (duyarlılık %84,2; özgüllük %62,4). NLR yüksek olanlarda mortalite oranı daha yüksek bulunmuştur. Cutoff noktası ?3,43 olarak saptanmış (duyarlılık %86,8; özgüllük %53,1). Sİİ yüksek olanlarda mortalite oranı daha yüksek saptanmıştır. Cutoff noktası ?725,2 olarak tespit edilmiştir (duyarlılık %81,6; özgüllük %48,4). PNI değeri yüksek olanlarda mortalite oranı daha düşük bulunmuştur. Cutoff noktası ?8,95 olarak belirlenmiştir (duyarlılık %75,6; özgüllük %63,2). NRI değeri yüksek olanlarda mortalite oranı daha düşük bulunmuştur. Cutoff noktası ?45,24 olarak belirlenmiştir (duyarlılık %65,3; özgüllük %57,9). CONUT skoru normal, hafif, orta ve ağır düzeyde beslenme yetersizliği olarak gruplandığında mortalite oranları sırasıyla %1,3, %8,6, %31,1 ve %85,7 olarak bulunmuştur. CONUT skorundaki artış ile mortalite oranı arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,001). MLR kardiyovasküler sonlanım riski açısından değerlendirildiğinde, cutoff noktası ?0,36 olarak belirlenmiştir (duyarlılık %77,3; özgüllük %36,5). NLR için ise cutoff noktası ?3,9 olarak belirlenmiştir (duyarlılık %68,2; özgüllük %52,3). Sİİ kardiyovasküler sonlanım açısından Ki-kare testinde anlamlı bulunmuş olsa da ROC Curve analizinde anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir (p=0,061). 2024 verileri incelendiğinde, CONUT skoru normal ve hafif düzeyde beslenme yetersizliği olarak gruplandığında kardiyovasküler olay sıklığı sırasıyla %3,9, %7,8 iken orta ve ağır düzeyde beslenme yetersizliği olanlarda ise %19,2 olarak bulunmuştur. CONUT skorundaki artış ile kardiyovasküler olay sıklığı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki vardır (p=0,010). Ek hastalık varlığına göre sağkalım durumu değerlendirildiğinde, hipertansiyon tanısı olanlarda olmayanlara göre mortalite oranı daha yüksek saptanmış ve bu farklılık istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,001). Bu çalışmada, inflamasyon parametreleri olan monosit/lenfosit oranı, nötrofil/ lenfosit oranı ve sistemik immün-inflamasyon indeksi (Sİİ) ile hemodiyaliz hastalarında kardiyovasküler sonlanım ve mortalite arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Malnutrisyon parametreleri olan PNI, CONUT ve NRI'nın hemodiyaliz hastalarında mortalite ile ilişkili olduğu belirlenmiş, ancak kardiyovasküler sonlanımların yalnızca CONUT skoru ile anlamlı ilişki gösterdiği tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, klinisyenlerin hemodiyaliz hastalarını değerlendirirken bu parametreleri kullanmalarının faydalı olabileceği ve bu parametrelerin kardiyovasküler hastalıklar ve mortalite açısından erken birer belirteç olabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: mortalite, hemodiyaliz, Prognostik nutrisyon indeksi, Nutrisyonel risk indeksi, Controlling Nutritional Status (Nutrisyonel Durum Kontrolü) skoru, Sistemik immün-inflamasyon indeksi, Monosit/lenfosit oranı, Nötrofil/lenfosit oranı
Hemodialysis (HD) is the most frequently applied renal replacement therapy for patients diagnosed with end-stage renal disease (ESRD). Cardiovascular risk and related mortality in HD patients are known to be associated with malnutrition and inflammation. However, parameters like C-reactive protein (CRP), albumin, and leukocytes commonly used to evaluate these conditions in practice are considered insufficient for accurately assessing patients' nutritional and inflammatory statuses. This study aims to investigate the relationship between values calculated based on laboratory data, such as Controlling Nutritional Status (CONUT) score, Prognostic Nutritional Index (PNI), Nutritional Risk Index (NRI), Systemic Immune-Inflammation Index (SII), Monocyte/Lymphocyte Ratio (MLR), and Neutrophil/Lymphocyte Ratio (NLR), and cardiovascular outcomes and mortality in HD patients. This retrospective study was conducted between January 1, 2023, and January 1, 2024, on patients aged 18 and older who had received hemodialysis treatment for at least three months at Alanya Training and Research Hospital, Başkent University Alanya Research and Application Center, and Private Alanya Can Dialysis Center. Data including physicians' notes, laboratory results, medical imaging records, dialysis data, and pathology reports were collected from the hospitals' automation systems. The first set of parameters, calculated from January 2023 laboratory data, was labeled as "A," while the second set, calculated from January 2024 data or the last available data before death (for deceased patients), was labeled as "B." Relationships between patients' mortality and cardiovascular outcomes and their CONUT score, PNI, NRI, NLR, MLR, and SII were examined. The study included 244 cases (96 females [39.3%] and 148 males [60.7%]) aged between 22 and 88 years. Patients were categorized into four groups: survivors, deceased, those with newly developed cardiovascular events, and those without. A total of 31 patients (12.7%) had died, while 213 (87.3%) were alive. Cardiovascular events developed in 22 patients, whereas 222 did not experience new events. Patients with higher MLR values had significantly higher mortality rates, with a cutoff point of ?0.36 (sensitivity 84.2%; specificity 62.4%). Similarly, higher NLR values were associated with increased mortality (cutoff ?3.43; sensitivity 86.8%; specificity 53.1%). Elevated SII was also linked to higher VIII mortality (cutoff ?725.2; sensitivity 81.6%; specificity 48.4%). PNI and NRI values were inversely related to mortality, with cutoff points of ?8.95 (sensitivity 75.6%; specificity 63.2%) and ?45.24 (sensitivity 65.3%; specificity 57.9%), respectively. Mortality rates were stratified based on CONUT score levels, with significant differences observed: normal (1.3%), mild (8.6%), moderate (31.1%), and severe malnutrition (85.7%) (p<0.001). Regarding cardiovascular outcomes, MLR and NLR cutoff points were ?0.36 (sensitivity 77.3%; specificity 36.5%) and ?3.9 (sensitivity 68.2%; specificity 52.3%), respectively. While SII was significant in chi-square analysis, it was not significant in ROC curve analysis (p=0.061). In 2024 data (value B), the frequency of cardiovascular events was 3.9% and 7.8% in the normal and mild malnutrition groups, respectively, and 19.2% in the moderate to severe malnutrition group, with a significant correlation between higher CONUT scores and cardiovascular event frequency (p=0.010). Mortality rates were significantly higher in patients with hypertension (p<0.001). Significant associations were identified between inflammation parameters (MLR, NLR, and SII) and cardiovascular outcomes and mortality in HD patients. Nutritional parameters (PNI, CONUT, and NRI) were significantly linked to mortality, with cardiovascular outcomes being notably associated only with the CONUT score. These findings suggest that clinicians should consider these parameters in the evaluation of HD patients, as they could serve as early indicators of cardiovascular disease and mortality. Keywords: mortality, hemodialysis, Prognostic Nutritional Index, Nutritional Risk Index, Controlling Nutritional Status (CONUT) score, Systemic Immune-Inflammation Index, Monocyte/Lymphocyte Ratio, Neutrophil/Lymphocyte Ratio

Açıklama

Anahtar Kelimeler

İç Hastalıkları, Internal diseases

Kaynak

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

Sayı

Künye