Hasan Kallimci'nin 'Balasagunlu Yusuf', 'Bilgin Şehzade', 'Anadolu'dan Yükselen Ses' kitaplarının söz varlığı ve okunabilirlik açısından değerlendirilmesi
[ X ]
Tarih
2025
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Türkçe dersinde öğrencilerin, okuduklarından ve dinledikleri/izlediklerinden hareketle söz varlığını zenginleştirerek dil zevkine ulaşmaları hedeflenmektedir. Bu hedef doğrultusunda araştırmada, Hasan Kallimci'ye ait Bilgin Şehzade, Balasagunlu Yusuf, Anadolu'dan Yükselen Ses adlı çocuk kitaplarının söz varlığı ve okunabilirlik açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın inceleme nesnesini bu üç çocuk kitabı oluşturmaktadır. Bu araştırmada, betimsel nitelikteki tarama modeli tercih edilmiş olup, çalışmanın verileri nitel veri toplama araçlarından olan doküman incelemesiyle elde edilmiştir. Araştırmada Bilgin Şehzade, Balasagunlu Yusuf, Anadolu'dan Yükselen Ses kitapları; deyimler, atasözleri, kalıp sözler, kalıplaşmış sözler, terimler ve ikilemeler açısından incelenmiş; TDK Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü, Ömer Asım Aksoy'un Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü, Semra Bayraktar'ın Kalıp Sözler kitabı ve Hürriyet Gökdayı'nın Türkçede Kalıp Sözler makalesiyle söz varlığı tespiti yapılmıştır. Okunabilirlikleri ise Çetinkaya–Uzun ve Ateşman'ın okunabilirlik formüllerine göre belirlenmiştir. Söz konusu kitaplardan elde edilen söz varlığı bulguları, tablolar hâlinde frekanslarıyla birlikte sunulmuş; kitaptan rastgele seçilen cümlelerle örneklendirilmiştir. Her bir kitabın okunabilirliği ise kitaptaki cümle, sözcük ve hece sayıları tablolar hâlinde verilerek, ilgili formüllere göre hesaplanmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular neticesinde, en fazla söz varlığının Anadolu'dan Yükselen Ses adlı kitapta; en az söz varlığının ise Balasagunlu Yusuf kitabında olduğu belirlenmiştir. Söz varlığı unsuru olarak en fazla deyimlerin, en az ise atasözü ve kalıplaşmış sözlerin kullanıldığı görülmüştür. Deyimleri sırasıyla terimler, kalıp sözler ve ikilemeler takip etmiştir. Her üç kitapta, Çetinkaya–Uzun ve Ateşman'a göre 8.–9. sınıflar seviyesinde ve kolay okunabilir düzeyde yer aldığı belirlenmiştir. Araştırmanın sonucunda ulaşılan bulgular, alan yazınındaki ilgili çalışmalarla karşılaştırılıp değerlendirilmiştir.
Turkish language courses aim to help students expand their vocabulary through reading, listening and watching as well as to cultivate an appreciation for the aesthetic qualities of the language. In alignment with this goal, the present study aims to analyze the vocabulary and readability levels of three children's books by Hasan Kallimci: Bilgin Şehzade, Balasagunlu Yusuf, and Anadolu'dan Yükselen Ses. These three books serve as the primary materials examined in this research. Employing a descriptive survey model, the study adopted document analysis as a qualitative data collection method. The books were examined with regard to idioms, proverbs, set phrases, formulaic expressions, technical terms, and reduplications. Vocabulary elements were identified through reference to sources such as the Turkish Language Association's (TDK) Dictionary of Proverbs and Idioms, Ömer Asım Aksoy's Dictionary of Proverbs and Idioms, Semra Bayraktar's Formulaic Expressions, and Hürriyet Gökdayı's article Formulaic Expressions in Turkish. Readability levels were determined using the formulas developed by Çetinkaya–Uzun and Ateşman. The findings regarding vocabulary were presented in frequency tables and exemplified with randomly selected sentences from the texts. Likewise, the readability analysis was presented in tabular form based on sentence, word, and syllable counts, and calculated using the respective formulas. The results revealed that Anadolu'dan Yükselen Ses contained the highest number of vocabulary elements, while Balasagunlu Yusuf had the lowest. Idioms were the most frequently used vocabulary element, followed by technical terms, set phrases, and reduplications, whereas proverbs and formulaic expressions appeared least frequently. According to both the Çetinkaya–Uzun and Ateşman readability formulas, all three books were determined to be suitable for 8th–9th grade readers and classified as easy to read. The findings were compared with relevant studies in the literature and evaluated accordingly.
Turkish language courses aim to help students expand their vocabulary through reading, listening and watching as well as to cultivate an appreciation for the aesthetic qualities of the language. In alignment with this goal, the present study aims to analyze the vocabulary and readability levels of three children's books by Hasan Kallimci: Bilgin Şehzade, Balasagunlu Yusuf, and Anadolu'dan Yükselen Ses. These three books serve as the primary materials examined in this research. Employing a descriptive survey model, the study adopted document analysis as a qualitative data collection method. The books were examined with regard to idioms, proverbs, set phrases, formulaic expressions, technical terms, and reduplications. Vocabulary elements were identified through reference to sources such as the Turkish Language Association's (TDK) Dictionary of Proverbs and Idioms, Ömer Asım Aksoy's Dictionary of Proverbs and Idioms, Semra Bayraktar's Formulaic Expressions, and Hürriyet Gökdayı's article Formulaic Expressions in Turkish. Readability levels were determined using the formulas developed by Çetinkaya–Uzun and Ateşman. The findings regarding vocabulary were presented in frequency tables and exemplified with randomly selected sentences from the texts. Likewise, the readability analysis was presented in tabular form based on sentence, word, and syllable counts, and calculated using the respective formulas. The results revealed that Anadolu'dan Yükselen Ses contained the highest number of vocabulary elements, while Balasagunlu Yusuf had the lowest. Idioms were the most frequently used vocabulary element, followed by technical terms, set phrases, and reduplications, whereas proverbs and formulaic expressions appeared least frequently. According to both the Çetinkaya–Uzun and Ateşman readability formulas, all three books were determined to be suitable for 8th–9th grade readers and classified as easy to read. The findings were compared with relevant studies in the literature and evaluated accordingly.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Eğitim ve Öğretim, Education and Training
