Eksenel basınç kuvveti ve eğilme momentine maruz çelik boruların performans kriterlerinin saptanması

Basit Öğe Kaydı
dc.contributor.authorKaya, Ercan Serif
dc.date.accessioned2026-01-24T12:01:09Z
dc.date.available2026-01-24T12:01:09Z
dc.date.issued2023
dc.departmentAlanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi
dc.description.abstractGömülü boru hatları su, doğalgaz ve petrol gibi hayati öneme sahip ürünlerin taşınması ve dağıtılması amacıyla kullanılan kritik alt yapı elemanlarıdır. Bu tür enerji nakil sistemleri, güzergahları üzerinde fay hatları ile kesişebilmekte, kesişim açısına bağlı olarak kalıcı zemin deformasyonları etkisinde çekme ve basınç gerilmelerine maruz kalabilmekte ve ciddi hasarlar alabilmektedirler. Tasarım ilkesi açısından çelik borularının çekme göçmesine maruz kalması beklenir. Fakat mecburi güzergâh sebebiyle ters ya da bazı yanal atımlı fayların kesilmesi gerektiği durumlarda net eksenel basınç kuvvetleri altında prematüre göçmeler yaşanabilmektedir. Mevcut yönetmeliğe göre, deprem etkisi altında kalan boru hatları için belirtilen tasarım esasları, kesintisiz kullanım ve kontrollü hasar durumları için tarif edilmiş en büyük eksenel çekme ve basınç birim yer değiştirme değerlerine göre sınırlandırılmıştır. Ancak, boruların özellikle basınç altındaki burkulma sonrası ileri seviye performansları yeteri kadar bilinmemektedir. Bu çalışma kapsamında, özelikle borularda basınç kaybı ve hasar oluşumuna sebebiyet veren eksenel basınç ve eğilme momenti altındaki limit durumları incelenmiştir. Bu amaçla, Türkiye’de bulunan mevcut boru hatlarını karakterize edecek şekilde, su isale (Kullar), doğalgaz (TANAP) ve petrol (BTC) boru hatlarına ait D/t oranları ile malzeme karakteristik özellikleri dikkate alınarak üç boyutlu sonlu elemanlar modeli yardımıyla birleşik yükleme koşulları altındaki davranışları incelenmiştir. Böylelikle, ötelenme miktarlarına ve rotasyon miktarlarına bağlı olarak borularda oluşacak limit durumlar belirlenmiştir. Söz konusu çalışma sonuçlarının ülkemizdeki boru hatlarının performans tabanlı tasarımlarında kullanılması beklenmektedir.
dc.identifier.doi10.17341/gazimmfd.1026521
dc.identifier.endpage2118
dc.identifier.issn1300-1884
dc.identifier.issn1304-4915
dc.identifier.issue4
dc.identifier.startpage2107
dc.identifier.trdizinid1197866
dc.identifier.urihttps://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/1197866
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.17341/gazimmfd.1026521
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12868/4021
dc.identifier.volume38
dc.indekslendigikaynakTR-Dizin
dc.language.isotr
dc.relation.ispartofGazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TR-Dizin_20260121
dc.subjectEğilme momenti
dc.subjectGömülü boru hattı
dc.subjectlimit durumlar
dc.subjecteksenel basınç yükü
dc.subjectbirleşik yükleme
dc.titleEksenel basınç kuvveti ve eğilme momentine maruz çelik boruların performans kriterlerinin saptanması
dc.typeArticle

Dosyalar

Koleksiyon

TR-Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu