İSTEM DEĞİŞİMİ VE TEGİ EDATININ İSTEM ÇERÇEVESİNDEKİ DEĞİŞİMLERE ART ZAMANLI BİR BAKIŞ
[ X ]
Tarih
2021
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Disiplinler Arası Dil Araştırmaları Derneği
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
İstem, yönetim kapasitesi olan sözcüklerin cümlede anlamsal olarak doygunluğa ulaşması için istediği tamlayıcıların sayısı, türü ve bu tamlayıcıların yüklendiği anlamsal rolleri kapsayan bütüncül bir kavramdır. Bir sözcüğün istem çerçevesi, kimi zaman çeşitli sebeplerle değişebilir. Sözdiziminde yönetici öge olarak ortaya çıkabilen edatlar istem yüklü sözcüklerden biridir. Çalışmada istem değişimi kavramı üzerinde durulmuş, edatların istem değişimi art zamanlı bir bakışla açısıyla değerlendirilmiştir. Edatların istem değişiminde, Eski Türkçenin dönemleri arasındaki farklar tegi edatı ile örneklendirilmeye çalışılmıştır. Edatın istem değişimi, bütüncül olarak mantıksal, söz dizimsel ve anlamsal düzeylerde incelenmiştir. Anlamsal istem değişimlerinin tespitinde, anlamsal rol ve anlamsal sınırlılık kategorilerinden yararlanılmıştır. Mantıksal ve söz dizimsel istem değişimlerinin anlamsal isteme etkileri ortaya konmuştur. Edatların dil bilgisel sözcükler olması yönü ile Eski Türkçenin dönemleri arasındaki bu dil bilgisel görevlerinin değişimine istem değişimlerinin etkisi olduğu görülmüştür. Dönemler arasında artan ve azalan bu istem tercihleri onun anlamsal yapısının yanı sıra işlevsel yapısında da farklar ortaya koyduğu tespit edilmiştir.
Valency is an integrated notion comprising number of the required complements, their kinds and semantic roles that these complements have in order to make the words with the domination capacity reach contentedness in the clause holistically. The valency frame of a word may sometimes change due to various reasons. Postpositions that can come out as a governing item in syntax are one of the words with the valency potential. In this study valency change notion is emphasized, and the valency change of postpositions have been evaluated through a diachronic overview. In the valency change of postpositions, the differences amongst the Old Turkic periods have been exemplified through tegi postposition. The valency change of postposition has been studied in logical, syntactical and semantical aspects holistically. The semantic role and semantic restriction categories have been benefitted for determining semantic valency change. The effects of logical and syntactic valency change on semantic valency have been presented. It has been identified that valency change is effective on the changes of grammatical functions amongst the Old Turkic periods of the postpositions. It has been founded out that these increasing and decreasing valency preferences amongst the periods reveal differences in its functional structure beside its sematic structure.
Valency is an integrated notion comprising number of the required complements, their kinds and semantic roles that these complements have in order to make the words with the domination capacity reach contentedness in the clause holistically. The valency frame of a word may sometimes change due to various reasons. Postpositions that can come out as a governing item in syntax are one of the words with the valency potential. In this study valency change notion is emphasized, and the valency change of postpositions have been evaluated through a diachronic overview. In the valency change of postpositions, the differences amongst the Old Turkic periods have been exemplified through tegi postposition. The valency change of postposition has been studied in logical, syntactical and semantical aspects holistically. The semantic role and semantic restriction categories have been benefitted for determining semantic valency change. The effects of logical and syntactic valency change on semantic valency have been presented. It has been identified that valency change is effective on the changes of grammatical functions amongst the Old Turkic periods of the postpositions. It has been founded out that these increasing and decreasing valency preferences amongst the periods reveal differences in its functional structure beside its sematic structure.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Language Studies, Dil Çalışmaları
Kaynak
Interdisciplinary Language Studies
Disiplinler Arası Dil Araştırmaları
Disiplinler Arası Dil Araştırmaları
WoS Q Değeri
Scopus Q Değeri
Cilt
2
Sayı
2
