Güney Sibirya Türklerinin Hayvan Masallarında Eğitici Mesajlar
[ X ]
Tarih
2025
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Türkiye Kamu Çalışanları Kalkınma ve Dayanışma Vakfı (TÜRKAV)
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Bu çalışma, Güney Sibirya Türk topluluklarına ait (Hakas, Altay, Tıva) hayvan masallarını eğitsel işlevleri açısından incelemektedir. Araştırmanın temel amacı, söz konusu masallarda yer alan değerlerin, ahlaki ilkelerin ve kültürel normların aktarım biçimlerini ortaya koymaktır. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılmış; veriler, Yavuz Uysal’ın Hakas Masalları, İbrahim Dilek’in Altay Masalları ve Mehmet Aça’nın Tıva Halk Masalları adlı eserlerinde yer alan toplam 65 hayvan masalından elde edilmiştir. Masal metinleri çözümlenirken karakterlerin davranış örüntüleri, olay örgüsü içindeki rolleri ve sonunda verilen eğitici mesajlar dikkate alınmıştır. Analiz sonucunda elde edilen bulgular, Güney Sibirya Türklerinin hayvan masallarında zekâ, dürüstlük, yardımseverlik, sabır, çalışkanlık, dayanışma ve doğaya saygı gibi değerlerin ön plana çıktığını göstermektedir. Ayrıca masallarda zayıf fakat akıllı karakterlerin güçlü ve kibirli varlıklara karşı başarı kazanması, bireysel direncin ve aklın gücünün toplumsal değer olarak yüceltildiğini ortaya koymaktadır. Masalların bu yönü, Vygotsky’nin sosyokültürel öğrenme kuramı ve halkbiliminin işlevselci yaklaşımıyla uyumludur. Güney Sibirya Türk masalları, yalnızca halk anlatıları değil, aynı zamanda bireyin toplumsal yaşama uyumunu kolaylaştıran ve kültürel belleğin aktarımını sağlayan pedagojik metinlerdir. Çalışmanın bulguları, masalların halk eğitimi, kültürel süreklilik ve değerler öğretiminde işlevsel bir araç olduğunu göstermektedir.
This study investigates the animal tales of South Siberian Turkic communities—Khakas, Altai, and Tuvan—focusing on their educational and moral functions. The primary aim is to explore how these narratives transmit ethical principles, cultural norms, and value systems across generations. Employing a qualitative research design, the study uses document analysis as the main method. Data were collected from sixty-five animal tales included in Khakas Tales by Yavuz Uysal, Altai Tales by İbrahim Dilek, and Tuvan Folk Tales by Mehmet Aça. During the analysis, the characters’ behavioral patterns, narrative roles, and the moral lessons conveyed at the end of each story were examined systematically. Findings indicate that the tales emphasize values such as intelligence, honesty, helpfulness, patience, diligence, solidarity, and respect for nature. The recurring motif of weak yet clever animals overcoming the strong and arrogant reveals a collective moral framework that praises intellect and resilience over brute strength. These findings align with Vygotsky’s sociocultural theory of learning and the functionalist perspective in folklore studies. Consequently, South Siberian Turkic animal tales should be regarded not merely as folklore but as pedagogical narratives that facilitate social adaptation and the transmission of cultural memory. The results demonstrate that such tales serve as vital tools in moral education, socialization, and the preservation of cultural continuity among Turkic-speaking communities.
This study investigates the animal tales of South Siberian Turkic communities—Khakas, Altai, and Tuvan—focusing on their educational and moral functions. The primary aim is to explore how these narratives transmit ethical principles, cultural norms, and value systems across generations. Employing a qualitative research design, the study uses document analysis as the main method. Data were collected from sixty-five animal tales included in Khakas Tales by Yavuz Uysal, Altai Tales by İbrahim Dilek, and Tuvan Folk Tales by Mehmet Aça. During the analysis, the characters’ behavioral patterns, narrative roles, and the moral lessons conveyed at the end of each story were examined systematically. Findings indicate that the tales emphasize values such as intelligence, honesty, helpfulness, patience, diligence, solidarity, and respect for nature. The recurring motif of weak yet clever animals overcoming the strong and arrogant reveals a collective moral framework that praises intellect and resilience over brute strength. These findings align with Vygotsky’s sociocultural theory of learning and the functionalist perspective in folklore studies. Consequently, South Siberian Turkic animal tales should be regarded not merely as folklore but as pedagogical narratives that facilitate social adaptation and the transmission of cultural memory. The results demonstrate that such tales serve as vital tools in moral education, socialization, and the preservation of cultural continuity among Turkic-speaking communities.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Print Culture, Basılı Kültür
Kaynak
TÜRKAV Kamu Yönetimi Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi
TÜRKAV Kamu Yönetimi Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi
TÜRKAV Kamu Yönetimi Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi
WoS Q Değeri
Scopus Q Değeri
Cilt
5
Sayı
2
