İran’daki COVID-19 pandemisi için matematiksel bir modelleme

dc.contributor.authorCakır, Zafer
dc.contributor.authorSavaş, Hasan Basri
dc.date.accessioned2026-01-24T11:55:21Z
dc.date.available2026-01-24T11:55:21Z
dc.date.issued2020
dc.departmentAlanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi
dc.description.abstractSARS-CoV-2 veya COVID-19 olarak bilinen yeni koronavirüs, Çin’de Aralık 2019’daki ilk klinik vaka ile ortaya çıktı ve daha sonra çok hızlı bir şekilde küresel bir soruna dönüştü. İran, nüfusu 82531700 olan bir kalabalık Ortadoğu ülkesidir. 31.03.2020 tarihine kadar İran’daki vaka sayısı 44605’e ulaştı ve 2898 hasta hayatını kaybetti. Bu çalışmada, genel anlamda bulaşıcı hastalığa yakalanmış bireylerin P sayısının zamana göre değişim (yayılma) hızı; hastalığa yakalanmış olanların sayısı ile yakalanmamış olanların sayısının çarpımı ile orantılı olması bilgisinden yola çıkarak oluşturulan yeni bir modifiye özgün matematiksel modelleme üzerinden COVID-19 pandemisinin İran’daki gidişatının simüle edilmesi amaçlandı. Önlemler biraz artarsa, hastalığın ilerlemesi üzerine yansıması “üstsel” olacağı için, vaka sayısının 120 bine düşmesi ve ölümlerin 8 bin civarında olması bile mümkün görünmektedir. Modifiye matematiksel modelleme sonuçlarımıza göre, İran’daki pandeminin seyrini değiştirmek için etkili bir şekilde bireysel ve kamusal önlemler mutlaka acilen alınmalıdır. En etkili bireysel önlemler hijyene azami önem vermek, doğal ve sağlıklı beslenmek, hareketliliği ve egzersizi arttırmak ve sosyal izolasyona dikkat etmek olarak sıralanabilir.
dc.description.abstractThe novel coronavirus which is known as SARS-CoV-2 or COVID-19 emerged in China with the first clinical case in December 2019, and afterwards, it has turned into a global problem very fast. Iran is a crowder Middle Eastern country with a population of 82531700. Until 31.03.2020, the number of cases in Iran reached 44605, and 2898 patients lost their lives. This study aimed to simulate the progression of the COVID-19 pandemic in Iran with modified mathematical modelling established based on the information that the time-dependent change (spreading rate) in the number P of the individuals who has caught a contagious disease is proportional to the multiplication of the numbers of those who have caught the disease and those who have not. If the precautions are increased a little bit, as its reflection on the progression of the disease would be “exponential”, it seems possible for the number of cases to decrease down to around 120 thousand and for the deaths to be around 8 thousand or even lower. According to our modified mathematical modelling results, in order to change the course of the pandemic in Iran, effective individual and public precautions should definitely be taken urgently. The most effective individual precautions may be listed as paying maximal attention to hygiene, having a natural and healthy diet, increasing mobility and exercise and paying attention to social isolation.
dc.identifier.doi10.21601/ortadogutipdergisi.715612
dc.identifier.endpage210
dc.identifier.issn2548-0251
dc.identifier.issue2
dc.identifier.startpage206
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.21601/ortadogutipdergisi.715612
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12868/2880
dc.identifier.volume12
dc.language.isoen
dc.publisherMEDİTAGEM Ltd. Şti.
dc.relation.ispartofOrtadoğu Tıp Dergisi
dc.relation.ispartofOrtadogu Medical Journal
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_DergiPark_20260121
dc.subjectHealth Care Administration
dc.subjectSağlık Kurumları Yönetimi
dc.titleİran’daki COVID-19 pandemisi için matematiksel bir modelleme
dc.title.alternativeA mathematical modelling for the COVID-19 pandemic in Iran
dc.typeArticle

Dosyalar