Bulanık TOPSIS ve Bulanık AHP Yöntemleri ile Risk Analizi Örneği

Basit Öğe Kaydı
dc.contributor.authorİşci, Hasan
dc.contributor.authorBaykara, Zehra
dc.contributor.authorTülüce, Buğrahan
dc.date.accessioned2026-01-24T11:56:49Z
dc.date.available2026-01-24T11:56:49Z
dc.date.issued2024
dc.departmentAlanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi
dc.description.abstractBirçok klasik risk analizi yöntemi, subjektif ve gözlemsel değerlendirmeleri içerir. Özellikle iş kazaları ve ramak kala olayların kaydedilmediği, operasyonlar ve süreçler hakkında tarihsel bilginin bulunmadığı durumlarda, yapılan analizler kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Bu nedenle, yapılan analizleri daha matematiksel ve sayısal bir şekilde ifade etmek, analizin doğruluğu ve doğrulaması açısından daha verimli bir çalışma sağlamaktadır. Bu nedenle risk analizlerinde çok kriterli karar verme metotları kullanılmaya başlanmıştır. Çok kriterli karar verme yöntemleri popülerlik kazanmış ve uygulamalarda ve çalışmalarda kullanılmaktadır. Bu yöntemlerden popüler olanlardan ikisi de AHP ve TOPSİS’tir. Bu çalışmada, park ekipmanları üreten bir şirket için risk analizi gerçekleştirilmiştir. Tehlike tanımlamaları ve risklerin analizi için 5X5 matris yöntemi kullanılmıştır. Tespit edilen tehlikelerden on adeti çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Risk analizi yapılırken uzman görüşleri dikkate alınmıştır. Tehlikelerin seçilmesinde risk türleri dikkate alınmıştır. Belli başlı risk türlerinden fiziksel, kimyasal, ergonomik, psikolojik riskler örnek olarak alınmıştır. Tehlikelerin skorlanmasında kullanılan değişkenler olasılık ve şiddet olarak seçilmiştir. Tüm yöntemler bu değişkenler kullanılarak uygulanmıştır. Ardından elde edilen veriler kullanılarak Fuzzy TOPSIS ve Fuzzy AHP metotlarıyla değerlendirme yapılmıştır. Bulanık çok kriterli karar verme yöntemlerinden en çok tercih edilen AHP ve TOPSIS ‘in uygulama adımları açıklanmıştır. Değerlendirme sonuçları her bir yöntem için karşılaştırılmıştır. On tehlikenin her biri için skorlarına göre öncelik sıralaması tablo halinde sunulmuştur. Sonuçlara göre tehlikeler önemlerine göre sıralanmıştır.
dc.description.abstractMany classical risk analysis methods involve subjective and observational assessments. Especially in cases where work accidents and near misses are not recorded and historical information about operations and processes is not available, the analysis may differ from person to person. For this reason, expressing the analysis in a more mathematical and numerical way provides a more efficient study in terms of accuracy and verification of the analysis. For this reason, multi-criteria decision-making methods have started to be used in risk analysis. Multi-criteria decision-making methods have gained popularity and are used in applications and studies. Two of the popular methods are AHP and TOPSIS. In this study, a risk analysis was performed for a company manufacturing playground equipment. A 5X5 matrix method was used for hazard identification and risk analysis. Ten of the identified hazards constitute the sample of the study. Expert opinions were taken into consideration during the risk analysis. Risk types were taken into account in the selection of hazards. Physical, chemical, ergonomic and psychological risks were taken as examples from the main risk types. The variables used in scoring the hazards were chosen as probability and severity. All methods were applied using these variables. Then, Fuzzy TOPSIS and Fuzzy AHP methods were used to evaluate the data obtained. The application steps of AHP and TOPSIS, which are the most preferred fuzzy multi-criteria decision-making methods, are explained. The evaluation results are compared for each method. For each of the ten hazards, the priority ranking according to their scores is presented in a chart. According to the results, the hazards are ranked according to their importance.
dc.identifier.doi10.46740/alku.1316669
dc.identifier.endpage45
dc.identifier.issn2667-7814
dc.identifier.issue1
dc.identifier.startpage28
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.46740/alku.1316669
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12868/3324
dc.identifier.volume6
dc.language.isotr
dc.publisherAlanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi
dc.relation.ispartofALKÜ Fen Bilimleri Dergisi
dc.relation.ispartofALKÜ Fen Bilimleri Dergisi
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_DergiPark_20260121
dc.subjectMultiple Criteria Decision Making
dc.subjectÇok Ölçütlü Karar Verme
dc.subjectIndustrial Engineering
dc.subjectEndüstri Mühendisliği
dc.titleBulanık TOPSIS ve Bulanık AHP Yöntemleri ile Risk Analizi Örneği
dc.title.alternativeExample of Risk Analysis with Fuzzy TOPSIS AND Fuzzy AHP Methods
dc.typeArticle

Dosyalar

Koleksiyon

ALKÜ Fen Bilimleri Dergisi Koleksiyonu