Gıda Atıklarının Azaltılmasına Yönelik Tutum ve Davranışların Araştırılması

Basit Öğe Kaydı
dc.contributor.authorKalfa, Veli Rıza
dc.contributor.authorYılmaz, Veysel
dc.contributor.authorGündüz, Huriye Minel
dc.date.accessioned2026-01-24T11:55:33Z
dc.date.available2026-01-24T11:55:33Z
dc.date.issued2025
dc.departmentAlanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi
dc.description.abstractGıda atıkları sonucunda oluşan kayıpların azaltılamaması, çevre kirliliği, beslenme bozuklukları gibi sorunların oluşmasına yol açmaktadır. Gıda atıklarının önlenebilir olmasına rağmen uygun şekilde yönetilememesi de hem çevreye hem de ülke ekonomisine büyük zararlar vermektedir. Bu çalışmanın amacı, tüketicilerin gıda atıklarının azaltılmasına yönelik tutum ve davranışlarını araştırmaktır. Bu amaçla öncelikle literatür taraması ile araştırma modeli ve hipotezler tasarlanmış, önerilen araştırma modeli Planlı Davranış Teorisi (PDT) temel alınarak oluşturulmuştur. PDT modeline farkındalık, zorluk ve gıda atık önleme davranışı gibi faktörler eklenerek araştırma modeli genişletilmiştir. Çalışmanın örneklemini sosyal medya aracılığıyla ulaşılan ve anketi gönüllü olarak cevaplayan 259 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Oluşturulan Google anket formu, Mart-Mayıs 2023 tarihleri aralığında Instagram, LinkedIn ve Whatsapp üzerinden öğrencilerle paylaşılmıştır. Model uyumu ve hipotez testinde kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesi (PLS-YEM) kullanılmıştır. Çalışmada 14 hipotez test edilmiş, 3’ü hariç tüm hipotezler desteklenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre çevresel kaygı, atık israfına yönelik tutum üzerinde pozitif bir etki oluşturmaktadır. Öznel norm ve algılanan davranış kontrolü (ADK), israfı azaltma niyeti üzerinde pozitif etkileye sahiptir. Ahlaki norm düzeyi ve atığın olumsuz yönleriyle ilgili farkındalık düzeyi arttıkça, tüketicilerin gıda israflarını azaltmak için ortaya koydukları niyet ve davranışlar da olumlu yönde artmaktadır.
dc.description.abstractFailure to reduce losses resulting from food waste leads to problems such as environmental pollution and malnutrition. Although food waste is preventable, failure to manage it properly causes great damage to both the environment and the national economy. The aim of this study is to investigate the attitudes and behaviours of consumers towards the reduction of food waste. For this purpose, firstly, the research model and hypotheses were designed through literature review and the proposed research model was based on the Theory of Planned Behaviour (PBT). The research model was expanded by adding factors such as awareness, difficulty and food waste prevention behaviour to the PDT model. The sample of the study consisted of 259 university students who were reached through social media and answered the questionnaire voluntarily. The Google survey form was shared with students via Instagram, LinkedIn and Whatsapp between March and May 2023. Partial least squares structural equation modelling (PLS-SEM) was used for model fit and hypothesis testing. In the study, 14 hypotheses were tested and all hypotheses except 3 were supported. According to the findings of the study, environmental concern has a positive effect on attitudes towards waste. Subjective norm and perceived behavioural control (PBC) have a positive effect on the intention to reduce waste. As the level of moral norm and awareness of the negative aspects of waste increases, consumers' intentions and behaviours to reduce food waste increase positively.
dc.identifier.doi10.29023/alanyaakademik.1523444
dc.identifier.endpage391
dc.identifier.issn2651-4192
dc.identifier.issue2
dc.identifier.startpage374
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.29023/alanyaakademik.1523444
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12868/3055
dc.identifier.volume9
dc.language.isotr
dc.publisherAlanya Alaaddin Keykubat University
dc.relation.ispartofAlanya Academic Review
dc.relation.ispartofAlanya Akademik Bakış
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_DergiPark_20260121
dc.subjectStatistics (Other)
dc.subjectİstatistik (Diğer)
dc.titleGıda Atıklarının Azaltılmasına Yönelik Tutum ve Davranışların Araştırılması
dc.title.alternativeInvestigation of Attitudes and Behaviors Towards Reduction of Food Waste
dc.typeArticle

Dosyalar

Koleksiyon

Alanya Akademik Bakış Koleksiyonu