Yazar "Uz, Zehra Nur" seçeneğine göre listele

Listeleniyor 1 - 1 / 1
  • Küçük Resim
    Öğe
    Temel psikolojik ihtiyaçlar temelli sanat terapisi programının ergenlerin saldırganlık düzeyine etkisi
    (Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi, 2025) Uz, Zehra Nur; Çelik, Nur Demirbaş
    Bu araştırmanın amacı, Temel Psikolojik İhtiyaçlar (TPİ) kuramı temelinde yapılandırılan sanat terapisi programının ergen bireylerin saldırganlık düzeylerine etkisini incelemektir. Çalışma, ön test-son test ve izleme testinden oluşan kontrol gruplu yarı deneysel desenle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, Antalya ilinde öğrenim gören 10. ve 11. sınıf düzeyindeki toplam 14 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Katılımcılar elverişli örneklem yoluyla deney (n=7) ile kontrol (n=7) gruplarına atanmıştır. Veri toplama sürecinde Kar-Ya Saldırganlık Ölçeği ile Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma kapsamında her iki gruba da ön testler uygulanmış, sonrasında yalnızca deney grubuna TPİ kuramında yer alan özerklik, yeterlik ve ilişkisellik ihtiyaçlarını desteklemeyi hedefleyen, sanat terapisi temelli 8 oturumluk bir psikoeğitim programı uygulanmıştır. Kontrol grubuna ise herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Müdahale sürecinin ardından her iki gruba son testler uygulanmış; ayrıca müdahaleden altı ay sonra, yalnızca deney grubuna izleme testi yapılmıştır. Verilerin analizinde grup içi farklılıkları belirlemek amacıyla Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi, gruplar arası farkları incelemek için ise Mann-Whitney U Testi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, deney grubunun saldırganlık toplam puanlarında ön testten son teste deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık ortaya koymuştur. Fiziksel saldırganlık ve öfke alt boyutlarında da deney grubu lehine anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Sözel saldırganlık ve düşmanlık alt boyutlarının puanlarında da azalmalar gözlemlenmiş olmakla birlikte, bu değişiklikler istatistiksel açıdan anlamlı bulunmamıştır. Kontrol grubunda ise saldırganlık düzeylerine ilişkin ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. Ayrıca deney grubunun son test ve izleme testi puanları arasında anlamlı bir farkın bulunmaması, uygulanan programın etkisinin zaman içerisinde sürdüğüne işaret etmektedir. Temel psikolojik ihtiyaçlara ilişkin bulgular ise, kontrol grubunun Temel Psikolojik İhtiyaçların Doyumu ve Engellenmesi Ölçeği puanlarında ön test-son test arasında anlamlı bir değişim olmadığını; son testlerde deney ve kontrol grupları arasında TPİ doyumu, engellenmesi ve alt boyutlar düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmadığını göstermiştir. Bu sonuçlar, temel psikolojik ihtiyaçların desteklenmesini esas alan sanat terapisi temelli psikoeğitim programının ergenlerin saldırganlık düzeylerini azaltmada etkili olabileceğini göstermektedir. Bununla birlikte, söz konusu programın temel psikolojik ihtiyaç düzeyleri üzerinde doğrudan istatistiksel olarak anlamlı bir etki yaratmadığı sonucuna ulaşılmıştır.