Yazar "Ayan, Ahsen" seçeneğine göre listele

Listeleniyor 1 - 2 / 2
  • [ X ]
    Öğe
    Grammatical Deviances in Addresses Inversions
    (Turk Dil Kurumu, 2024) Ayan, Ahsen; Ünver Özdoğan, Hande
    Addressing that have been frequently used in Turkish since the first written sources, are language units that convey a referent to the other person or people by means of addressing. These units, which vary according to people’s relationships such as age, gender, social status and kinship in communication, are inflected with various morphemes according to the mutual situations of the source and target within the context of the moment of utterance within the framework of the principle of the language vitality. However, it has been determined that some addresses encountered in Türkiye Turkish, especially in the recent period of spoken language, are not selected in accordance with the mutual roles of the source and the target at the time of communication and do not take the morphemes expected / required to be used by the source. In cases where the source addresses the target in his/her own role, sometimes a diminutive and always a possessive suffix is added to the address: anne(ciği)m, baba(cığı)m… In this study, focused on how these vocalizations, which appear to be grammatical deviations as well as role deviations, may have emerged in Türkiye Turkish. In Türkiye Turkish, this situation will be the proposition that it is a result of the law of least effort has been opened to discussion. The study aims to reveal the reasons of this situation, which can be considered as “mumpsimus”, by approaching the address inversion from a grammatical and semantic perspective. © 2024, Turk Dil Kurumu. All rights reserved.
  • [ X ]
    Öğe
    Hitap Evirmelerinde Dil Bilgisi Bakımından Sapma
    (2024) Ayan, Ahsen; Özdoğan, Hande Ünver
    İlk yazılı kaynaklarından itibaren Türkçede sıkça yer bulan hitaplar, bir göndergeyi karşıdaki kişiye ya da kişilere seslenme yoluyla ileten dil birimleridir. İletişimde kişilerin yaş, cinsiyet, sosyal statü, akrabalık vb. ilişkilerine göre değişiklik gösteren bu birimler, dilin canlılığı ilkesi çerçevesinde sözceleme anındaki bağlam içerisinde kaynak ve hedefin karşılıklı durumlarına göre çeşitli biçim birimlerle çekimlenir. Ancak Türkiye Türkçesinde özellikle son dönem konuşma dilinde rastlanan bazı hitapların, kaynak ve hedefin iletişim anındaki karşılıklı rollerine uygun seçilmediği ve kaynak tarafından kullanılması beklenen / gereken biçim birimleri almadığı saptanmıştır. Kaynağın kendi rolüyle hedefe seslenmesi durumlarında hitap sözüne bazen küçültme ve daima iyelik eki getirilmektedir: anne(ciği)m, baba(cığı)m… Böylece rol sapmasının bir sonucu olarak iyelik ekini dilin kuralları doğrultusunda kullanmaya izni olan bireyin değil, izinsiz olanın kullandığı görülmektedir. Dil bilgisel açıdan olduğu kadar psikolojik açıdan da kusurlu görünen bu kullanımların yanlışlığına bakılmaksızın yaygınlaştığı açıktır. Bu çalışmada rol sapmasının yanı sıra dil bilgisel sapma görünümü de çizen bu seslenmelerin nasıl ortaya çıkmış olabileceği üzerinde durulmuştur. Günlük konuşma dilinden seçilen örnek cümleler, nitel olarak değerlendirilmiş olup konuyla ilgili dünya literatüründe bulunan görüşlere ek olarak Türkiye Türkçesi özelinde, en az çaba yasasının bir sonucudur önermesi tartışmaya açılmıştır. Çalışmada, söz konusu evrilmelere dil bilgisel ve anlamsal açıdan yaklaşılarak bu kullanımların galatımeşhur sayılabileceği üzerinde durulmuştur.