Yazar "Aktaş, Elif" seçeneğine göre listele
Listeleniyor 1 - 16 / 16
Sayfa Başına Sonuç
Sıralama seçenekleri
Öğe 2018-2021 LGS Türkçe Sorularının PISA Okuma Yeterlik Düzeylerine Göre Değerlendirilmesi(2022) Aktaş, ElifBireyin öncelikle okulda öğrendiği ve yaşam boyu kullandığı bir dil becerisi olan okuma; yazıları görme ve seslendirmenin ötesinde anlama, yorumlama, eleştirme ve değerlendirmeyi de içeren üst düzey bir beceridir. Bu nedenle ilköğretimde öğrencilerin okuduklarını eleştirel bir bakış açısıyla sorgulayan bireyler olarak yetişmeleri amaçlanmıştır. Ülkelerin çeşitli akademik becerilerdeki durumlarını görmelerini ve diğer ülkelerle karşılaştırabilmelerini sağlayan PISA (Programme for International Student Assessment) gibi uluslararası izleme araştırmaları da öğrencilerin üst düzey düşünme becerilerini ölçerek eğitim-öğretim faaliyetlerini planlamada önemli bir rol oynar. Bu çalışmada, 2018-2021 yılları arasındaki LGS (Liselere Geçiş Sistemi) Türkçe sorularının PISA’nın okuma yeterlik düzeylerine ne denli uyum gösterdiğini tespit etmek amaçlanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak PISA tarafından belirlenen 6 okuma yeterlik düzeyi esas alınmıştır. Araştırmada incelenen dokümanlar ise 2018-2021 yılları arasındaki dört LGS’de yer alan 66 Türkçe (okuduğunu anlama) sorusudur. Nitel bir yaklaşımla desenlenen araştırmada doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde ise nitel araştırma tekniklerinden betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, LGS Türkçe sorularının tüm yıllar düzeyinde genel olarak 3. düzeyde yoğunlaştığı, üst düzey düşünme becerilerini ölçmede yetersiz kaldığı tespit edilmiştir.Öğe 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı'ndaki (1-8. Sınıflar) Okuma Kazanımlarının Yaratıcı Okumaya Uygunluğu(2021) Aktaş, ElifTürkçe dersinin öğrenme alanlarından biri olan okuma, öğrencinin yaşam boyukullanacağı temel becerilerden biridir. Bu anlayıştan hareketle, Türkçe Dersi ÖğretimProgramı (TDÖP), öğrencilerin birinci sınıftan sekizinci sınıfa kadar okuma-anlamabecerilerini geliştirmeye odaklanmaktadır. Okuma becerisinin geliştirilmesinde sonzamanlarda yaratıcı okuma, eleştirel okuma, tahmin ederek okuma, tartışarak okuma, sorusorarak okuma, canlandırarak okuma gibi alternatif okuma yöntem ve teknikleri ön planaçıkmıştır. Bunlar içerisinden özellikle yaratıcı okuma; okuduğunu anlama becerisini,okuma motivasyonunu ve okuma tutumunu olumlu yönde etkileyen önemli bir teknikolarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, TDÖP’deki okuma kazanımlarınınyaratıcı okumaya uygunluğunu tespit etmektir. Araştırmada veri toplama aracı olarakilgili literatürün derlenmesiyle oluşturulan ‘Yaratıcı Okumaya Uygunluk Ölçütleri’ formukullanılmıştır. Araştırmanın inceleme nesnelerini ise 2019 TDÖP’deki okumakazanımları oluşturmaktadır. Nitel bir yaklaşımla desenlenen araştırmada dokümaninceleme yöntemi kullanılmıştır. Verilerin analizinde ise nitel araştırma tekniklerindeniçerik analizi ve betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, 2019 TDÖP’dekiilkokul düzeyinde (1-4. sınıflar) yer alan toplam 103 okuma kazanımından 14’ünün;ortaokul düzeyinde yer alan 142 okuma kazanımının 15’inin yaratıcı okumaya uygunolduğu tespit edilmiştir. İlkokuldan ortaokula kadar okuma kazanımlarındaki sayısal artışa rağmen yaratıcı okumaya uygun kazanımların aynı oranda artmadığı tespitedilmiştir.Öğe 2019 VE 2024 ORTAOKUL TÜRKÇE DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMLARININ OKUMA BECERİSİ BAĞLAMINDA KARŞILAŞTIRILMASI(2024) Aktaş, Elif; Eş, Ahmet TuranBireyin öncelikle okulda öğrendiği ve yaşam boyu kullandığı bir beceri alanı olan okuma; bilgi edinmede, iletişim kurmada, fikir ve inançlara yön vermede etkili bir süreç olarak kabul edilmektedir. Bu açıdan okuma becerisi Cumhuriyet’ten günümüze kadar öğretim programlarında her zaman önemli bir yere sahip olmuştur. Bu çalışmada, 2024 ve 2019 ortaokul Türkçe öğretim programlarındaki okuma becerisine ait unsurların benzerlik, farklılık ve yenilikleriyle tanıtılması, birbiriyle kıyaslanması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda her iki programda yer alan okuma becerisine ait açıklamalar, yönergeler ve öğrenme çıktıları/kazanımlar incelenmiş ve karşılaştırılmıştır. Nitel bir desenle tasarlanan çalışmanın verileri doküman inceleme yöntemiyle toplanmıştır. Veriler, nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizi kullanılarak çözümlenmiştir. Buna göre 2024 ve 2019 programlarında okuma becerisi ile ilgili hususlar; ‘Türkçe dersinin özel amaçları, kazanımlar/öğrenme çıktıları, temalar, metinler, okuma yöntem ve teknikleri, akıcı okuma, söz varlığı, anlama, bilişsel ve üst bilişsel stratejiler, okuma atölyesi, eleştirel okuma’ başlıkları altında ele alınmış ve kıyaslanmıştır. Araştırma sonucunda 2024 TDÖP’nin daha az sayıda öğrenme çıktısı içermesine rağmen daha detaylı olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca 2024 programında okuma atölyeleri adı altında yeni bir uygulamaya yer verildiği, eleştirel okuma, akıcı okuma ve okuduğunu anlama becerilerine özel bir önem verildiği tespit edilmiştir.Öğe Akıcı Okuma Becerisi Bakımından Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Ders Kitapları Üzerine Eleştirel Bir Analiz(2021) Aktaş, ElifTürkçe dersinin öğrenme alanlarından biri olan okuma, öğrencinin yaşamboyu kullanacağı temel becerilerden biridir. Bu anlayıştan hareketle, Türkçedersine ait öğretim programları öğrencilerin birinci sınıftan sekizinci sınıfakadar okuma-anlama becerilerini geliştirmeye odaklanmaktadır. Okumadanfarklı olarak akıcı okuma, programlarda ayrı bir öğrenme alanı olarak 2018’ekadar kendine yer bulamamıştır. Okumanın ileri bir boyutu olarakdüşünülen akıcı okuma, bir metin içerisinde anlam ünitelerine dikkat ederekbelli bir hızda, konuşurcasına yapılan okumadır. Akıcı okumanın dört temelbileşeni vardır: Doğru okuma, hız, prozodi ve anlama. Doğru okuma, hız veprozodi sayesinde akıcı bir okuma gerçekleşmekte ve anlama kolaycaulaşılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, akıcı okumanın temel bileşenleriniyansıtma durumu bakımından öğretim programındaki kazanımları ve derskitaplarındaki etkinleri incelemektir. Araştırmada veri toplama aracı olarakilgili literatürün derlenmesiyle belirlenen ‘Akıcı Okumanın Temel BileşenleriFormu’ kullanılmıştır. Araştırmanın inceleme nesnelerini ise 2019 TürkçeDersi Öğretim Programı (TDÖP) ile MEB ve özel yayınevlerine ait (1-8sınıflar) on dört adet Türkçe ders kitabı oluşturmaktadır. Nitel biryaklaşımla desenlenen araştırmada doküman inceleme yöntemikullanılmıştır. Verilerin analizinde ise nitel araştırma tekniklerindenbetimsel analiz kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçları, TDÖP’dekikazanımların ve ders kitaplarındaki etkinliklerin akıcı okumanın temelbileşenleri üzerinde yeterince odaklanmadığını ortaya koymaktadır.Programda özellikle prozodi ile ilgili kazanımlara daha fazla yer verildiği,doğru okuma ve hız ile ilgili kazanımların ise ihmal edildiği tespitedilmiştir. Bununla birlikte incelenen ders kitaplarında da özellikle doğruokuma ve hız ile ilgili kazanım ve etkinliklerin yetersiz olduğubelirlenmiştir. Ayrıca ders kitaplarında prozodi ile ilgili etkinlik veyönergelere daha fazla yer verilmiştir. Bunun yanı sıra hem öğretimprogramında hem de ders kitaplarındaki etkinlik ve yönergelerde akıcıokumayla ilgisi bulunmayan unsurlara da yer verildiği görülmüştür.Öğe Anlama Becerisi Açısından Okuma ve Dinleme/İzleme Stratejilerinin Türkçe Ders Kitaplarındaki Yeri(2021) Bayram, Bora; Aktaş, ElifTürkçe öğretimi; temel olarak bireyin dinleme, okuma, konuşma ve yazma olmak üzere dört temel dilbecerisini geliştirmeyi amaçlamaktadır. Anlama ve anlatma becerileri olarak sınıflandırılan bu öğrenmealanlarının geliştirilmesi için birtakım stratejilerin etkin olarak kullanılması gereklidir. Bu çalışmada2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı’na (TDÖP) göre hazırlanan Türkçe ders kitaplarında yer alandinleme/izleme ve okuma stratejilerinin sınıf düzeyi, metin türü ve ders kitaplarına göre dağılımınıtespit etmek amaçlanmıştır. Buna göre TDÖP’de hangi okuma ve dinleme stratejilerine yer verildiği vebu okuma ve dinleme stratejilerinin Türkçe ders kitaplarında ne denli yer aldığı tespit edilmiştir. Nitelaraştırma yöntemiyle desenlenen çalışmada doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanıninceleme nesnelerini 2019-2020 eğitim-öğretim yılında okutulan on dört adet 1-8. sınıf Türkçe derskitabı oluşturmaktadır. Verilerin analizinde betimsel analiz tekniklerinden frekans ve yüzde analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre TDÖP’de okuma ve dinleme/izleme stratejilerine ders kitaplarında dengeli bir şekilde yer verilmediği tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre gerek ders kitabıyazarlarının gerekse de dersin uygulanması sürecinde öğretmenlerin anlama becerisini geliştirmeye yönelik aynı astratejileri kullanma konusunda ısrarcı olmak yerine farklı stratejileri işe koşmaları önerilebilir.Öğe Anlatma Becerileri Kapsamında 1-8. Sınıf Türkçe Ders Kitaplarına Bir Bakış: Konuşma ve Yazma Stratejilerinin Kullanımı(2021) Aktaş, Elif; Bayram, BoraTematik yaklaşım esas alınarak hazırlanan 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda (TDÖP) beceritemelli bir anlayış hâkimdir. Bu yönden programda, belirlenen amaç ve kazanımlara ulaşmak içinöğrenme-öğretme sürecinde birtakım etkinlikler uygulanması önerilmiştir. Türkçe derslerindeöğrencilerin anlama ve anlatma becerilerini kazanması, etkinlik temelli uygulamalarlamümkündür. Anlatma becerileri kapsamında değerlendirilen konuşma ve yazmanın geliştirilmesiiçin öğrenme-öğretme sürecinde birtakım stratejilerin etkin şekilde kullanılması gerekmektedir.Bu çalışmada 2019 TDÖP’ye göre hazırlanan Türkçe ders kitaplarında yer alan konuşma ve yazmastratejilerinin sınıf düzeyi ve yayınevlerine göre dağılımını tespit etmek amaçlanmıştır. Nitelaraştırma yöntemiyle desenlenen çalışmada doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır.Araştırmada 2019-2020 eğitim-öğretim yılında okutulan on dört adet 1-8. sınıf Türkçe ders kitabıincelenmiştir. Veriler, betimsel analiz tekniklerinden frekans ve yüzde analizi ile çözümlenmiştir.Araştırmanın sonuçlarına göre TDÖP’de yer alan konuşma ve yazma stratejilerine derskitaplarında yeterli ölçüde yer verilmediği ve stratejilerin ders kitaplarında kullanımının dengeliolmadığı tespit edilmiştirÖğe İmam-Hatip Ortaokulu Öğrencilerinin Okuma Kültürü Düzeylerinin Okuma Profilleri Bağlamında İncelenmesi: Alanya Örneği(2023) Aktaş, Elif; Vural, EkremBu çalışmada imam hatip ortaokulu öğrencilerinin okuma kültürü düzeylerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışma, tarama modelinde betimsel bir araştırmadır. Çalışmada, veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen ve 20 sorudan oluşan ‘Okuma Profili Anketi’ kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Antalya ili Alanya ilçesindeki imam hatip ortaokullarında öğrenim gören 271 öğrenci oluşturmaktadır. Verilerin çözümlenmesinde yüzde ve frekans analizleri ile ki-kare analizinden yararlanılmıştır. Çalışmada öğrencilerin çoğunun boş vakitlerini geçirmek ve keyif almak için kitap okudukları; roman, hikâye, masal gibi kurgusal türleri ve macera/polisiye, kişisel gelişim konulu eserleri tercih ettikleri belirlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin yabancılardan ziyade yerli yazarları okudukları, dijital araçları ve interneti genel anlamda kitap okuma amacıyla kullanmadıkları da tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra öğrencilerin kitapları genellikle kitapçıdan satın alarak temin ettikleri ve baskı hâlinde okudukları, kitap seçiminde en çok kitabın konusuna ve kapağına dikkat ettikleri de ortaya konmuştur. Ayrıca araştırma sonuçları, öğrencilerin kütüphaneye gitme oranlarının düşük olduğunu ve süreli yayınları takip etmediklerini de ortaya koymuştur.Öğe Konuşma eğitimi açısından Türkçe öğretmeni adaylarının ikna edici konuşmalarında kullandıkları ikna teknikleri(2020) Aktaş, ElifÜrkçe dersinin öğrenme alanlarından biri olan konuşma; bireyin duygu, düşünce ve isteklerini anlaşılır bir biçimde sözlü olarak ifade etmesidir. Bu çalışmada, konuşma eğitimi etkinlikleri çerçevesinde Türkçe öğretmeni adaylarının hazırlayıp sundukları ikna edici konuşmalar, ikna teknikleri açısından incelenmiştir. Çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılmıştır. Katılımcıların belirlenmesinde kolay ulaşılabilir durum örneklemesi tercih edilmiştir. Buna göre, araştırmanın katılımcıları Akdeniz’de bir üniversitenin eğitim fakültesinin Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı’nda öğrenim gören 38 Türkçe öğretmeni adayından oluşmaktadır. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından geliştirilen ve ilgili literatür taranarak hazırlanan ‘İkna Edici Konuşma Gözlem Formu’ kullanılmıştır. Veriler, gerekli izinler alındıktan sonra araştırmacı tarafından 4 hafta boyunca yürütülen konuşma etkinlikleri çerçevesinde elde edilmiştir. Buna göre öğretmen adaylarının hazırladıkları metinler; ses kayıt cihazıyla kaydedilmiş, ardından yazıya geçirilmiştir. Verilerin analizinde ise nitel araştırma analiz tekniklerinden betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, öğretmen adaylarının ikna edici konuşmanın basamaklarından dikkat çekme ile inandırma kategorilerinde diğer iki kategoriye göre yetersiz oldukları tespit edilmiştir. Öğretmen adayları anlamayı sağlama ile tekrarlama/isteneni açıklama basamaklarında ise daha başarılı olmuşlardır. Bu doğrultuda öğretmen adaylarının hedef kitlenin yaş, eğitim ve cinsiyet özelliklerine uygun bir konuşma tasarlamada kısmen başarısız oldukları ifade edilebilir.Öğe Okuma Çemberi Yönteminin 6. Sınıf Türkçe Derslerinde Okuduğunu Anlama Becerisine ve Okuma Motivasyonuna Etkisi(2024) Arslan, Ülker; Aktaş, ElifBu çalışmanın amacı, okuma çemberi yönteminin 6. sınıf Türkçe derslerinde okuduğunu anlama becerisine ve okuma motivasyonuna etkisini belirlemek ayrıca öğrencilerin yönteme yönelik görüşlerini incelemektir. Araştırmada açıklayıcı sıralı karma desen kullanılmıştır. Çalışmanın nicel boyutunda ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen; nitel boyutunda ise durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, Antalya ili Alanya ilçesi Sema Eray Erdem Ortaokulu 2023-2024 eğitim-öğretim yılında 6. sınıfta öğrenim görmekte olan 81 öğrenciden (41 deney, 40 kontrol grubu) oluşmaktadır. Çalışma grubunun belirlenmesinde kolay ulaşılabilir durum örnekleme yöntemi kullanılmıştır. 8 hafta süren uygulama sürecinde deney grubunda okuma çemberi yöntemi kullanılmış olup kontrol grubunda ise geleneksel okuma etkinlikleri doğrultusunda öğretim yapılmıştır. Araştırmada, veri toplama aracı olarak ‘Okuduğunu Anlama Testi, Metinlere Yönelik Okuma Motivasyonu Ölçeği ve Yarı Yapılandırışmış Görüşme Formu’ kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde kikare, bağımlı ve bağımsız gruplar için t testi; nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz ve içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonunda okuma çemberi yöntemin öğrencilerin okuduğunu anlama becerisine ve okuma motivasyonuna olumlu etki ettiği tespit edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin okuma çemberi yöntemiyle ilgili olumlu görüş bildirdikleri de belirlenmiştir.Öğe Voki Uygulamasının Türkçeyi Yabancı Dil Olarak Öğrenenlerin Konuşma Motivasyonlarına ve Konuşma Öz Yeterlik Algılarına Etkisi(Bilim Eğitim Kültür Akademi Derneği, 2023) Aktaş, Elif; Karakuş, SelviWeb 2.0 araçları, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde temel dil becerilerinin kazandırılmasında etkili uygulamalardandır. Bu araştırmanın amacı, web 2.0 araçlarından biri olan Voki’nin Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin konuşma motivasyonlarına ve konuşma öz yeterlik algılarına etkisini incelemektir. Araştırmada nicel ve nitel yaklaşımların bir arada kullanıldığı karma desen türlerinden açımlayıcı sıralı desen tercih edilmiştir. Çalışmanın katılımcılarını Türkiye’nin güneyinde yer alan bir devlet üniversitesinin Türkçe Öğretim Merkezinde yabancı dil olarak Türkçe öğrenen B2 düzeyinde 48 öğrenci (25 deney, 23 kontrol grubu) oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Konuşma Motivasyonu Ölçeği, Konuşma Öz Yeterlik Algı Ölçeği ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu kullanılmıştır. 6 hafta süren uygulamalar boyunca deney grubundaki konuşma derslerinde Voki uygulaması kullanılmıştır. Kontrol grubunda ise teknoloji tabanlı herhangi bir web 2.0 aracı kullanılmamış, ders kitabındaki etkinlikler uygulanmıştır. Araştırmada toplanan nicel verilerin analizinde Z testi (bağımsız gruplar için), Wilcoxon testi (bağımlı gruplar için), Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanan nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz ve içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda Voki uygulamasının deney grubundaki öğrencilerin konuşma motivasyonları ve öz yeterlilik algıları üzerinde olumlu etki yarattığı belirlenmiştir. Ayrıca deney grubunda yer alan öğrencilerin Voki’nin konuşma becerilerini geliştirdiğine yönelik olumlu görüşlere sahip oldukları belirlenmiştir. Buna göre öğrenciler Voki uygulamasını eğlenceli, faydalı, etkili ve gerekli bulduklarını ifade etmişlerdir. Ayrıca öğrenciler, Voki’nin başta konuşma becerisi olmak üzere diğer dil becerilerinin gelişiminde etkili bir uygulama olduğunu belirtmişlerdir. Bu açıdan özellikle yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde öğrencilerin konuşma becerilerini geliştirmek için Voki gibi web 2.0 tabanlı teknoloji uygulamalarının kullanılması önerilmektedir.Öğe YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ ÜRETİCİ DİL BECERİLERİ ETKİNLİKLERİNDE KÜLTÜREL ETKİLEŞİM(2025) Aktaş, Elif; Eş, Ahmet TuranYabancı dil olarak Türkçe öğretiminde öğrencilerin hedef dili öğrenirken o dilin kültürüne ilişkin de birtakım bilgiler edinmeleri ve bunları kendi kültürleri ile ilişkilendirerek anlamlı bir öğrenme gerçekleştirmeleri beklenmektedir. Yani yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde öğrenme-öğretme sürecinde kültürel bilgiler tek taraflı bir aktarım şeklinde değil, öğrencilerin hedef dili öğrenirken o dilin kültürü ile kendi kültürleri arasında ilişki kurarak etkileşimli bir öğrenim sürecini gerçekleştirmiş olmaları beklenmektedir. Bu nedenle ders kitaplarının tek yönlü bir kültürel aktarımı değil etkileşimi esas alan bir öğretme yaklaşımını benimsemeleri gerekmektedir. Bu araştırmanın amacı, yabancı dil olarak Türkçe ders kitaplarındaki üretici dil becerileri (konuşma ve yazma) etkinliklerini kültürel etkileşim ögeleri bakımından incelemektir. Araştırma kapsamında incelenen dokümanlar; Yeni İstanbul, Yeni Hitit ve Yedi İklim Yabancılar için Türkçe B seviyesi ders kitaplarıdır. Çalışmada veri toplama aracı olarak Kültürel Etkileşim Ögelerine İlişkin Ölçüt Formu hazırlanmış ve formda yer alan 8 öge esas alınmıştır. Araştırma, nitel bir desene sahiptir. Nitel bir yaklaşımla desenlenen araştırmada doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Verilerin analizinde ise betimsel analiz tekniklerinden yüzde ve frekans analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre incelenen ders kitaplarındaki etkinliklerde kültürel etkileşimin değil kültür aktarımının ön plana çıktığı dikkat çekmektedir. Bu açıdan ders kitaplarındaki etkinliklerin kültürel aktarımı değil etkileşimi ön plana çıkararak öğrencilerin kaynak kültür ile hedef kültür arasında etkileşim kurması sağlanmalıdır.Öğe Yabancı dil olarak Türkçe ders kitaplarındaki üretici dil becerileri etkinliklerinin eylem odaklı yaklaşıma göre incelenmesi(2023) Eş, Ahmet Turan; Aktaş, ElifAvrupa Ortak Başvuru Metni (CEFR) ile beraber yabancı dil öğretiminde dünya genelinde benimsenen yaklaşım ‘Eylem Odaklı Yaklaşım’ olmuştur. Birçok ülke, Avrupa Konseyi’nin yayımladığı bu metni kendi dillerine tercüme etmiş, ilkelerini ise uygulamaya geçirmiştir. Söz konusu metin, Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde de benimsenmiş, Türkiye Maarif Vakfı (TMV) ve MEB tarafından hazırlanan öğretim programlarında temel yaklaşım olarak kabul edilmiştir. Bu çalışmada, Yeni İstanbul Uluslararası Öğrenciler için Türkçe Ders Kitaplarında (B1-B2) yer alan üretici dil becerileri etkinlikleri, eylem odaklı yaklaşımın temel ilkelerine uygunluk açısından incelenmiştir. Nitel bir desene sahip olan çalışmada, veriler doküman incelemesi yoluyla toplanmıştır. Çalışmada, veri toplama aracı olarak ilgili alanyazın taramasıyla oluşturulan ve uzman görüşü alınarak son şekli verilen bir uygunluk formu kullanılmıştır. Sonrasında her iki seviyeye ait kitaplardaki on sekiz yazma, on sekiz konuşma olmak üzere toplamda yetmiş iki etkinlik, hazırlanan uygunluk formuna göre incelenmiştir. Araştırma sonucunda; etkinliklerin genel olarak gerçek hayat odaklı olma, dilin aktif kullanımını gerektirme ve uygulanabilirlik boyutlarına uygun olduğu; bununla birlikte sosyal aktör olma, göreve odaklanma ve kültürlerarası etkileşim boyutlarına uygun olmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Çalışmada ayrıca konuşma ve yazma becerisi etkinlikleri kendi içerisinde karşılaştırılmış, eylem odaklı yaklaşımın etkileşim odaklı olma, grup çalışmasına yönlendirme, araştırma, soru sorma, tartışma, keşfetme vb. eylemlerde bulunmaya sevk etme boyutlarının konuşma becerisi etkinliklerinde daha çok yer aldığı tespit edilmiştir.Öğe Yabancı dil olarak Türkçe ders materyallerinde Türk ve Türkiye imajına ilişkin unsurlar(2021) Aktaş, ElifYabancı dil olarak Türkçe öğretiminin en önemli boyutlarından biri kültür aktarımıdır. Bu çalışmanın amacı yabancı dil olarak Türkçe ders materyallerinde Türk ve Türkiye imajının nasıl betimlendiğini belirlemektir. İmaj bir kişinin, kurumun, nesnenin, toplumun veya ülkenin sahip olduğu tüm değerlerle ilgili unsurların algılanış biçimidir. Nitel bir anlayışla desenlenen çalışmada doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın inceleme nesnelerini İstanbul TÖMER, Yeni Hitit ve Yedi İklim yabancı dil olarak Türkçe öğretim setleri (30 kitap) oluşturmaktadır. Araştırmanın veri toplama aracı, literatür taranarak hazırlanan ve uzman görüşü alınıp son şekli verilen ‘Türk/Türkiye İmajı Belirleme Formu’dur. Formda imaj belirlemek için altı ana kategoriye yer verilmiştir: Gastronomi, mekân, kültürel unsurlar (dinî ve millî), meslekler, ünlü kişiler/kurumlar, edebiyat/sanat/spor ile ilgili imajlar. Veriler, içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Çalışmanın sonunda İstanbul TÖMER ders ve çalışma kitaplarının Türk imajı ile ilgili daha fazla sayıda ögeye yer verdiği tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra tüm kitaplarda ve tüm düzeylerde yeme-içme ve mekân ile ilgili imajlar kendine daha fazla yer bulmuştur. Tüm öğretim setlerinde özellikle meslekler ile ilgili imajların eksik olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Modern ve popüler mesleklerin daha çok yer aldığı kitaplarda geleneksel ve Türk kültürüne özgü meslekleri yansıtmada Yedi İklim öğretim setinin daha başarılı olduğu görülmüştür. Kültürel unsurlarla ilgili imajların ise İstanbul TÖMER öğretim setinde; edebiyat, sanat ve sporla ilgili imajların da Yedi İklim öğretim setinde daha fazla yer aldığı tespit edilmiştir.Öğe Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Akıcı Okuma Stratejilerinin Okuduğunu Anlama Becerisine ve Okuma Kaygısına Etkisi(2024) Karakuş, Selvi; Aktaş, ElifTürkçenin yabancı dil olarak öğretiminde okuma, alıcı dil becerilerinden biri olup bireyin yaşam boyu kullandığı bir öğrenme alanıdır. Prozodi, hız ve doğruluk bileşenlerinden oluşan akıcı okuma ise okumanın bir üst düzeyi olup okuduğunu anlamanın temel göstergelerinden biridir. Nitekim akıcı okuyamayan bireyler, okuduklarını anlamlandırmada başarısız olmaktadırlar. Bu çalışmada; yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde akıcı okuma stratejilerinin B1 düzeyindeki öğrencilerin okuduğunu anlama becerisi ve okuma kaygısı üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Ayrıca öğrencilerin akıcı okuma stratejileri ile ilgili görüşleri de alınmıştır. Araştırmada nicel ve nitel yaklaşımların bir arada kullanıldığı açıklayıcı sıralı karma yöntem benimsenmiştir. Çalışmanın katılımcıları; Gazi Üniversitesi TÖMER’de yabancı dil olarak Türkçe öğrenen 60 (30 deney ve 30 kontrol grubu) yabancı öğrenciden oluşmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak yabancı dil olarak Türkçe öğrenen B düzeyi öğrencilere yönelik okuduğunu anlama başarı testi, okuma kaygısı ölçeği ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Çalışmanın uygulama sürecinde deney grubuna okuma derslerinde altı hafta boyunca üç ders saati akıcı okuma stratejileri uygulanmıştır. Kontrol grubuna ise mevcut program uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen nicel verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımlı ve bağımsız gruplar t testi ile ki-kare testi kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formundan elde edilen nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz ve içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda akıcı okuma stratejilerinin okuduğunu anlama becerisine ve okuma kaygısına olumlu yönde etkisi olduğu belirlenmiştir. Ayrıca deney grubunda bulunan öğrencilerin akıcı okuma stratejileri ile ilgili olumlu görüş bildikleri de tespit edilmiştir.Öğe Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Okuduğunu Anlama Stratejilerinin Okuduğunu Anlama Becerisine Etkisi(Bilim Eğitim Kültür Akademi Derneği, 2022) Aktaş, ElifOkuduğunu anlama, Türkçenin hem ana dili hem de yabancı dil olarak öğretiminde üzerinde en çok durulan hususlardandır. Okumanın temel gayesi ise anlama ulaşmaktır. Öğrencilerin anlama becerilerini geliştirmek amacıyla okuma öncesi, okuma sırası ve okuma sonrasında bazı stratejiler kullanılmaktadır. Bu çalışmada, Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde okuduğunu anlama stratejilerinin okuduğunu anlama becerisine etkisi incelenmiştir. Çalışmada ön test son test kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Kolay ulaşılabilir durum örneklemesi ile belirlenen çalışma grubu ise ALKÜ TÖMER’de Türkçe öğrenen B2 düzeyinde toplam 49 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Altunkaya (2016) tarafından B düzeyi öğrenciler için geliştirilen “Yabancı Dil Olarak Türkçe Okuduğunu Anlama Başarı Testi” kullanılmıştır. 6 haftalık uygulama süresince deney grubundaki okuma derslerinde okuma öncesi, sırası ve sonrası anlama stratejileri kullanılmıştır. Kontrol grubunda ise okuma çalışmaları kapsamında ders kitabındaki mevcut etkinlikler uygulanmıştır. Veriler, SPSS 22.00 istatistik paket programında Mann Whitney U ve Wilcoxon Sıra Farkları testleri kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda deney ve kontrol grubu öğrencilerinin okuduğunu anlama becerileri test puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuca göre, okuduğunu anlama stratejilerinin yabancı dil olarak Türkçe derslerinde okuduğunu anlama becerisini olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir.Öğe Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Podcast (Sesli Yayın) Kullanımının Dinleme Kaygısına ve Dinleme Öz Yeterlik Algısına Etkisi(2024) Ağca, Hilal; Aktaş, ElifBu çalışmada yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde podcast (sesli yayın) kullanımının dinleme kaygısına ve dinleme öz yeterlik algısına etkisinin tespiti amaçlanmıştır. Çalışma grubu, İstanbul Medipol Üniversitesi Türkçe Hazırlık Okulunda yabancı dil olarak Türkçe öğrenen B1 düzeyindeki 43 öğrenciden (23 deney, 20 kontrol) oluşmaktadır. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden ön test-son test denkleştirilmemiş kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Deneysel uygulama sürecinde deney grubundaki öğrencilere altı hafta süreyle her hafta iki podcast olmak üzere ses dosyaları iletilmiş ve aynı süreç içinde üç farklı mobil uygulamaya aynı dosyalar yüklenmiştir. Kontrol grubundaki öğrencilerle ise mevcut dinleme metinleri ve etkinlikleriyle derslere devam edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak ‘Yabancı Dilde Dinleme Kaygısı Ölçeği’ ve ‘Yabancı Dil Olarak Türkçe Dinleme Becerisi Öz Yeterlik Ölçeği’ kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımlı ve bağımsız gruplar t testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda sesli yayınların Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin dinleme kaygısına olumlu yönde etki ettiği tespit edilmiştir. Ayrıca sesli yayınların dinleme öz yeterlik algısı ölçeği ‘üst düzey-değerlendirme’ alt boyutunun deney grubu lehine anlamlı bir fark oluşturduğu tespit edilmiştir.
