Çeliker, NuriTopal, Hande Gülcihan2026-01-242026-01-242025https://hdl.handle.net/20.500.12868/275021.02.2026 tarihine kadar kullanımı yazar tarafından kısıtlanmıştır.Sağlık turizmi, son yıllarda hem kuramsal hem de uygulamalı düzeyde gelişim gösteren önemli bir araştırma alanı olarak öne çıkmaktadır. Farklı disiplinlerden birçok araştırmacının alana yönelik artan akademik ilgisi, literatürde kapsamlı ancak dağınık bir bilgi birikimi oluşmasına neden olmuştur. Bu bilgi birikiminin bütüncül bir çerçevede değerlendirilmesi, alanın mevcut durumunun anlaşılması ve gelecekteki araştırma yönelimlerinin belirlenmesi açısından kritik öneme sahiptir. Bu çalışmanın amacı, sağlık turizmi alanında yayımlanan bilimsel literatürü bibliyometrik analiz yöntemiyle inceleyerek, alanın yapısal özelliklerini, entelektüel eğilimlerini ve tematik gelişim sürecini sistematik bir şekilde ortaya koymaktır. Bu kapsamda, Web of Science veri tabanında "health tourism" ve ilişkili toplam 15 anahtar kelime ile kapsamlı bir tarama yapılmış ve dahil etme kriterlerini taşıyan 1812 makale analiz kapsamına alınmıştır. Verilerin analizi, R programlama dili ile geliştirilmiş Biblioshiny yazılımı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada öncelikle yayınlara yönelik tanımlayıcı analizler sunulmuş, ardından alana en fazla katkı sunan yazarlar, kurumlar, ülkeler ve eserler belirlenmiştir. Alanın kavramsal yapısı; anahtar kelime frekansları, trend konular, tematik haritalar ve ortak oluşum ağı analizleri (ortak kelime ağı ve ortak atıf ağı) aracılığıyla keşfedilmiştir. Ayrıca, ülke iş birliği analizleriyle literatürdeki coğrafi üretim merkezleri ve uluslararası etkileşimler görselleştirilmiştir. Çalışmada elde edilen bulgular, sağlık turizmi literatürünün yıllar içinde istikrarlı bir büyüme gösterdiğini, çok uluslu iş birliklerine dayalı bir yapıya sahip olduğunu göstermektedir. Sağlık turizmi alanında en çok bilimsel makale yayımlayan dergi v Sustainability, en üretken yazarlar Jeremy Snyder ve Valorie A. Crooks olarak ön plana çıkmaktadır. Simon Fraser Üniversitesi ise en yüksek üretkenliğe sahip akademik kurumdur. Ayrıca, Connel'in 2006 yılında Tourism Management dergisinde yayımlanan makalesi atıf sayısı verilerine göre alana en fazla katkı sağlayan eserdir. ABD, Çin ve Kanada literatüre en fazla katkı sağlayan ülkelerdir. Makalelerdeki küresel iş birliktelik ağları da bu ülkeler ekseninde yoğunlaşmaktadır. Türkiye ise en etkili ilk on ülke arasında yer almakta ve yükselen bir akademik üretim eğilimi göstermektedir. Medikal turizm, makalelerde en yüksek frekans değerine sahip anahtar kavramdır. Ayrıca, alanda sık kullanılan kavramlar arasında sağlık turizmi türlerini temsil eden (wellness ve spa turizm), hizmet sunumunu ve müşteri deneyimini yansıtan (hizmet kalitesi, tatmin, pazarlama), coğrafi odaklı (Hindistan, İran, Malezya ve Kanada) ve pandeminin etkilerini esas alan (covid-19) kavramlar dikkat çekmektedir. Sağlık turizmi literatüründe son yıllarda sürdürülebilirlik konulu çalışmalar trend hale gelmiştir. Tematik haritalama analizine göre; sınır ötesi üreme bakımı ve taşıyıcı annelik niş alanlar olarak öne çıkarken, bariatrik cerrahi ve hasta güvenliği alanda gelişmekte olan temalardır. Ortak atıf ağı analizi literatürde; (1) kuramsal ve kavramsal odaklı, (2) etik ve sosyo-kültürel boyutları ele alan ve (3) hasta davranışı, hizmet kalitesi ve destinasyon pazarlaması üzerine yoğunlaşan üç ana bilimsel kümelenme yapısı olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak bu çalışma, sağlık turizmi literatürünü analitik bir yaklaşımla özetleyerek, araştırmacılara ve uygulayıcılara alanın mevcut durumu ve gelişim potansiyeli hakkında bilgi sağlamaktadır.Health tourism has emerged in recent years as a prominent field of research, showing significant development at both theoretical and practical levels. The growing academic interest from researchers across various disciplines has led to the accumulation of an extensive yet fragmented body of knowledge within the literature. This body of knowledge needs to be evaluated within a holistic framework, as it is of critical importance for understanding the current state of the field and identifying future research directions. The aim of this study is to examine the scientific literature published in the field of health tourism through bibliometric analysis, in order to systematically reveal the structural characteristics, intellectual trends, and thematic evolution of the field. In this context, a comprehensive search was conducted in the Web of Science database using the keyword "health tourism" along with 15 related terms. As a result, 1,812 articles that met the inclusion criteria were incorporated into the analysis. The data were analyzed using Biblioshiny, a web interface of the R-based Bibliometrix package. The study first presents descriptive analyses of the publications, followed by the identification of the most influential authors, institutions, countries, and documents contributing to the field. The conceptual structure of the domain was explored through keyword frequency analysis, trending topics, thematic maps, and co-occurrence network analyses (including co-word and co-citation networks). Additionally, international collaboration patterns and geographical centers of scholarly output were visualized through country collaboration analyses. vii The findings of the study indicate that the health tourism literature has shown a steady growth over the years and is characterized by a structure based on multinational collaborations. Sustainability stands out as the journal with the highest number of publications in the field, while Jeremy Snyder and Valorie A. Crooks emerge as the most prolific authors. Simon Fraser University is identified as the most productive academic institution. Furthermore, Connell's (2006) article published in Tourism Management is the most cited work, making the greatest intellectual contribution to the field. The United States, China, and Canada are the top contributing countries to the literature, and global collaboration networks are predominantly centered around these nations. Turkey, on the other hand, ranks among the top ten most influential countries and demonstrates a rising trend in academic productivity within the field. Medical tourism is identified as the most frequently occurring keyword across the analyzed articles. Additionally, commonly used terms in the field include those representing different types of health tourism (e.g., wellness and spa tourism), concepts reflecting service delivery and customer experience (e.g., service quality, satisfaction, marketing), geographically focused keywords (India, Iran, Malaysia, and Canada), and terms related to the impact of the covid-19 pandemic. In recent years, sustainability has emerged as a trending theme in health tourism research. According to the thematic mapping analysis, topics such as cross-border reproductive care and surrogacy appear as niche areas, whereas bariatric surgery and patient safety are identified as emerging themes in the literature. The co-citation network analysis reveals the presence of three main scientific clusters within the field: (1) studies with a theoretical and conceptual focus, (2) those addressing ethical and socio-cultural dimensions, and (3) research concentrated on patient behavior, service quality, and destination marketing. In conclusion, this study provides an analytical synthesis of the health tourism literature, offering researchers and practitioners a comprehensive overview of the current state of the field as well as its future development potentialtrinfo:eu-repo/semantics/closedAccessSağlık YönetimiHealthcare ManagementMaster Thesis191970710